بررسی حدیث هفتم ضمن عنوان حدیث چهلم مهدیین

دارالهدایه| در ادامه بحث از حدیث چهلم از کتاب چهل حدیث مهدیین ناظم العقیلی، هفتمین روایتی که ناظم العقیلی تحت عنوان حدیث چهلم آورده که در واقع حدیث «چهل و ششم» مورد استناد اتباع جهت اثبات امامت احمد اسماعیل همبوشی و مهدیین تخیلی آنان می‌باشد، به شرح ذیل است:

حدیث مهدیین

أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ: سَأَلْتُ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ عَنْ حَوَارِيِّ عِيسَى فَقَالَ كَانُوا مِنْ صَفْوَتِهِ وَ خِيَرَتِهِ وَ كَانُوا اِثْنَيْ عَشَرَ مُجَرَّدِينَ مكنسين [مُكَمِّشِينَ] فِي نُصْرَةِ اَللَّهِ وَ رَسُولِهُ لاَ رهو [زَهْوَ] فِيهِمْ وَ لاَ ضَعْفَ وَ لاَ شَكَّ كَانُوا يَنْصُرُونَهُ عَلَى بَصِيرَةٍ وَ نَفَاذٍ وَ جِدٍّ وَ عَنَاءٍ قُلْتُ فَمَنْ حَوَارِيُّكَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ فَقَالَ اَلْأَئِمَّةُ بَعْدِي اِثْنَا عَشَرَ مِنْ صُلْبِ عَلِيٍّ وَ فَاطِمَةَ هُمْ حَوَارِيِّي وَ أَنْصَارُ دِينِي عَلَيْهِمْ مِنَ اَللَّهِ اَلتَّحِيَّةُ وَ اَلسَّلاَمُ. أنس بن مالك گفت: از رسول خدا (ص) در مورد حواریون عیسی (ع) پرسیدم. حضرت فرمودند: آنان از بهترین ها و برگزیده های اویند که دوازده تن بودند. آنان مجرد و سرسپرده به نصرت خدا و رسولش بودند که در آنان هیچ سستی و ضعف و شک وجود نداشت با بصیرت و آگاهی و تا پای جان با جدیت و دشواری او را یاری کردند. عرض کردم: یا رسول الله (ص) حواریون شما چه کسانی هستند؟  فرمودند: امامان بعد از من دوازده نفر از صلب علی (ع) و فاطمه (س) هستند. آنان حواریون من و انصار دین من هستند که سلام و تحیت الهی بر آنان باد. کفاية الأثر في النص على الأئمة الإثنی عشر، ص۶۸.

نکتهٔ اول مهدیین

در این روایت هیچگونه تصریحی مبنی بر این‌که تعداد ائمه بیش از دوازده نفر می‌باشند، وجود ندارد و این روایت در کتاب «كفاية الأثر في النص على الأئمة الإثني عشر» آمده است و چنانچه از نام کتاب پیداست، این کتاب جامع نصوص و روایات مربوط به دوازده امام است نه ۱۳ امام و بیش از آن.

نکتهٔ دوم

در این روایت تصریح شده است که تعداد حواریون حضرت عیسی (ع) دوازده نفر می‌باشد و أنس بن مالك از رسول خدا (ص) می‌پرسد که حواریون شما چه کسانی هستند؟ پیامبر (ص) نیز می‌فرمایند که حواریون من دوازده نفر هستند و در روایات فراوانی تصریح شده است که ائمه بعد از پیامبر (ص) بعدد حواریون و أسباط و نقباء بنی اسرائیل، دوازده نفر هستند:

تصریح به دوازده امام

عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ اَلْعَبَّاسِ قَالَ:… قُلْتُ يَا رَسُولَ اَللَّهِ فَكَمِ  اَلْأَئِمَّةُ بَعْدَكَ قَالَ بِعَدَدِ حَوَارِيِّ عِيسَى وَ أَسْبَاطِ مُوسَى وَ نُقَبَاءِ بَنِي إِسْرَائِيلَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اَللَّهِ فَكَمْ كَانُوا قَالَ كَانُوا  اِثْنَيْ  عَشَرَ وَ  اَلْأَئِمَّةُ  بَعْدِي اِثْنَا عَشَرَ أَوَّلُهُمْ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَ بَعْدَهُ سِبْطَايَ اَلْحَسَنُ وَ اَلْحُسَيْنُ فَإِذَا اِنْقَضَى اَلْحُسَيْنُ فَابْنُهُ عَلِيٌّ فَإِذَا اِنْقَضَى عَلِيٌّ فَابْنُهُ مُحَمَّدٌ فَإِذَا اِنْقَضَى مُحَمَّدٌ فَابْنُهُ جَعْفَرٌ فَإِذَا اِنْقَضَى جَعْفَرٌ فَابْنُهُ مُوسَى فَإِذَا اِنْقَضَى مُوسَى فَابْنُهُ عَلِيٌّ فَإِذَا اِنْقَضَى عَلِيٌّ فَابْنُهُ
مُحَمَّدٌ فَإِذَا اِنْقَضَى مُحَمَّدٌ فَابْنُهُ عَلِيٌّ فَإِذَا اِنْقَضَى عَلِيٌّ فَابْنُهُ اَلْحَسَنُ فَإِذَا اِنْقَضَى اَلْحَسَنُ فَابْنُهُ اَلْحُجَّةُ قَالَ اِبْنُ عَبَّاسٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اَللَّهِ أَسَامِيَ لَمْ أَسْمَعْ بِهِنَّ قَطُّ قَالَ لِي يَا اِبْنَ عَبَّاسٍ هُمُ  اَلْأَئِمَّةُ بَعْدِي وَ إِنْ نُهِرُوا أُمَنَاءُ مَعْصُومُونَ نُجَبَاءُ أَخْيَارٌ يَا اِبْنَ عَبَّاسٍ مَنْ أَتَى يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ عَارِفاً بِحَقِّهِمْ أَخَذْتُ بِيَدِهِ فَأَدْخَلَتُهُ اَلْجَنَّةَ يَا اِبْنَ عَبَّاسٍ مَنْ أَنْكَرَهُمْ أَوْ رَدَّ وَاحِداً مِنْهُمْ فَكَأَنَّمَا قَدْ أَنْكَرَنِي وَ رَدَّنِي وَ مَنْ أَنْكَرَنِي وَ رَدَّنِي فَكَأَنَّمَا أَنْكَرَ اَللَّهَ وَ رَدَّهُ… کفاية الأثر في النص على الأئمة الإثنی عشر، ص ۱۶.

در این روایت تصریح شده است که تعداد ائمه همانند حواریون دوازده نفر بوده و پیامبر (ص) اسامی دوازده امام بعد از خود را ذکر می‌کنند که اولین آن‌ها حضرت امیرالمؤمنين علیه السلام و آخرین آن‌ها حضرت حجت بن الحسن العسکری عجل الله تعالی فرجه الشريف می‌باشند و به شناخت حق آنهاست که مردم وارد بهشت می‌شوند.

نکتهٔ سوم

اینکه رسول خدا (ص) فرمودند: «اَلْأَئِمَّةُ بَعْدِي اِثْنَا عَشَرَ مِنْ صُلْبِ عَلِيٍّ وَ فَاطِمَةَ هُمْ حَوَارِيِّي وَ أَنْصَارُ دِينِي» از جهت تغلیب است و چون یازده امام از نسل حضرت امیرالمؤمنين و سيدة نساء العالمین سلام الله علیهما هستند، دوازده امام از صلب امیرالمؤمنين علیه السلام معرفی شده اند و با توجه به این‌که تعداد ائمه دوازده نفر، مانند حواریون حضرت عیسی (ع) هستند و در عبارت «هُمْ حَوَارِيِّي»، «هم» ضمیر فصل و یکی از ادات حصر، ضمیر فصل می‌باشد، این روایت نیز نصی صریح بر حصر تعداد ائمه در دوازده امام خواهد بود.