تحریف سخنان مرحوم شیخ علی نمازی توسط اتباع احمد بصری

دارالهدایه| یکی از شیوه‌های رایج در جریان‌های انحرافی، تمسک به متون دینی و سخنان بزرگان شیعه با رویکردی گزینشی و تقطیعی است؛ رویکردی که نه تنها موجب تحریف معنا و سیاق اصلی کلمات می‌شود، بلکه زمینه‌ساز گمراهی پیروان ناآگاه نیز خواهد بود. از جمله مصادیق بارز این شیوه، استناد اتباع احمد بصری به سخنان مرحوم شیخ علی نمازی شاهرودی در کتاب مستدرك سفينة البحار است. آنان با تقطیع عبارات و حذف بخش‌های مهمی از کلام وی، کوشیده‌اند مدعای خود مبنی بر وجود دوازده مهدی پس از امام زمان (عج) را اثبات کنند. حال آنکه مراجعه دقیق به متن کامل سخنان مرحوم نمازی، نشان می‌دهد که نه تنها چنین ادعایی فاقد مبنای علمی و روایی است، بلکه با مبانی کلامی شیعه و دیدگاه علمای برجسته‌ای همچون علامه مجلسی (ره) نیز ناسازگار است. نوشتار حاضر بر آن است تا با بازخوانی سخنان مرحوم نمازی در سیاق اصلی خود و بررسی شواهد روایی مرتبط، نشان دهد که ادعای اتباع احمد بصری از اساس بی‌پایه بوده و مبتنی بر تحریف و سوءاستفاده از منابع دینی است.

تحریف سخنان شیخ علی نمازی

سخنان شیخ علی نمازی در کتاب مستدرك سفينة البحار که اتباع احمد بصری این سخنان را با چاشنی تقطیع نقل می‌کنند، به شرح ذیل می‌باشد:
شیخ علی نمازی شاهرودی: …هیچ اشکالی در آن [روایت شیعه بودن مهدیین ع] و غیر آن که بر وجود دوازده مهدی بعد از امام زمان ع دلالت می کند، نیست.

مستدرك سفینة البحار، ج۱۰، ص۵۱۷.

نکتهٔ اول: تقطیع سخنان شیخ علی نمازی

اتباع احمد بصری سخنان مرحوم شیخ علی نمازی را تقطیع کرده و در نقل سخنان ایشان مرتکب خیانت شده اند.

در ادامه متن تقطع شدهٔ اتباع، شیخ علی نمازی ابتدا به کلام علامه مجلسی (رحمة الله علیه) در این باب اشاره می‌کنند:

علامه مجلسی (رحمة الله علیه)، پس از ذکر چند خبر در خصوص مهدیین بعد از ائمهٔ اثنی عشر (علیه السلام) و همچنین حدیث موسوم به وصیت در کتاب شیخ طوسی (ره)، می‌ فرماید:

این خبر، مخالف قول مشهور است و دو راه جمع و تأویل دارد: یکی این‌که مراد از «دوازده مهدی»، پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) و سایر امامان به استثنای امام زمان باشد؛ به این معنا که حکومت آن‌ها در هنگام رجعت پس از حضرت خواهد بود (با این تأویل می‌توان تعارض بین اخبار مختلف که درباره مدّت حکومت آن حضرت نیز وارد شده، جمع کرد). دیگری این‌که «دوازده مهدی» از اوصیای امام زمان، هدایت‌گران خلق در زمان ائمه (علیهم السّلام) هنگام رجعتند؛ زیرا زمین و زمان نمی‌تواند خالی از حجّت باشد؛ اگر چه اوصیای انبیاء و ائمه نیر حجت‌ می‌باشند.»

شیخ علی نمازی پس از اشاره به کلام علامه مجلسی (رحمة الله علیه)، به روایتی از کتاب «بحار الانوار» اشاره می‌کنند که دال بر رجعت امام حسین(ع) در زمان امام زمان (عج) می‌باشند و اینکه امام حسین (ع) عهده دار غسل و تکفین امام زمان (عج) می‌باشند:

عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحَسَنِ بْنِ شَمُّونٍ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ اَلْأَصَمِّ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ اَلْقَاسِمِ اَلْبَطَلِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : …فَإِذَا اِسْتَقَرَّتِ اَلْمَعْرِفَةُ فِي قُلُوبِ اَلْمُؤْمِنِينَ أَنَّهُ اَلْحُسَيْنُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ جَاءَ اَلْحُجَّةَ اَلْمَوْتُ فَيَكُونُ اَلَّذِي يُغَسِّلُهُ وَ يُكَفِّنُهُ وَ يُحَنِّطُهُ وَ يَلْحَدُهُ فِي حُفْرَتِهِ اَلْحُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وَ لاَ يَلِي اَلْوَصِيَّ إِلاَّ اَلْوَصِيُّ.

امام صادق (ع): … پس زمانی که معرفت به در قلوب مومنین مستقر شد به این که او حسین (ع) است، حجت [یعنی امام زمان(ع)] را موت فرا می‌گیرد پس کسی که او را غسل و کفن و حنوط کرده و در قبر قرار می‌دهد حسین بن علی (ع) است.

بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم السلام ج۵۳، ص۹۳.

نکتهٔ دوم:

شیخ علی نمازی، چند صفحه قبل روایتی را نقل می‌کنند که در آن روایت، «مهدیین» همان دوازده امام معرفی شده اند که این امر اتمام حجتی بر اتباع احمد بصری خواهد بود که با تقطیع سخنان ایشان، در صدد اثبات عقیدهٔ باطل بودند:

امام حسين عليه السّلام فرمودند: از ما خاندان دوازده مهدىّ‌ خواهد بود كه اوّلين آنها امير المؤمنين عليّ‌ بن أبى طالب است و آخرين آنها نهمين از فرزندان من است و او امام قائم به حقّ‌ است و خداى تعالى زمين را به واسطۀ او پس از موت زنده كند و دين حقّ‌ را به دست او بر همۀ اديان چيره نمايد گرچه مشركان را ناخوش آيد، او را غيبتى است كه اقوامى در آن مرتدّ شوند و ديگرانى در آن پابرجا باشند.

نتیجه گیری

در نهایت، با دقت در متن کامل سخنان مرحوم شیخ علی نمازی روشن می‌شود که اتباع احمد بصری سخنان ایشان را تحریف و تقطیع کرده اند. مرحوم نمازی ضمن اشاره به سخنان علامه مجلسی، هیچ‌گاه وجود دوازده امام دیگر پس از امام زمان علیه‌السلام را تأیید نکرده و حتی در روایات مورد استنادش، «مهدیین» همان دوازده امام معرفی شده‌اند. همچنین، روایات معتبر شیعه تصریح دارند که غسل و تکفین امام زمان عجل‌الله تعالی فرجه‌الشریف به دست امام حسین علیه‌السلام انجام خواهد شد. بنابراین استناد پیروان احمد بصری به کلام مرحوم نمازی، تحریفی آشکار و تلاشی بی‌ثمر برای توجیه عقیده باطل خویش است.