بررسی روایات مذمت علمای آخرالزمان

دارالهدایه| احمد بصری و اتباع وی درباره علماء آخرالزمان به روایاتی استناد نموده وبر اساس ‏آن احادیث، به مذمت علماء پرداخته وشدیداً مردم را از آنها بر حذر می‌دارند.‏ در این نوشتار به برخی از این روایات اشاره می کنیم.

مذمت علما

بر این اساس کسانی که جذب این جریان شده باشند دیگر اعتمادی به علماء نداشته وبه سخنان آنان گوش ‏نمی‌دهند.‏ هدف احمد بصری و اتباع وی از ترویج چنین باوری نسبت به علماء اینست که توده مردم، اهل تحقیق وفهم و دقت نبوده وباید از گفتار علماء ومتخصصین بهره ببرند؛ لذا اگر کسی به کلام ‏علماء وفقهاء اعلام عنایت داشته باشد قطعاً دیگر جذب جریان احمد بصری نشده ونخواهد شد و در واقع این علماء هستند که از احادیث وروایات، مطالب دینی را استخراج نموده وبه مردم تحویل می‌دهند. حال اگر کسی بتواند مردم را به علماء بدبین نماید، به راحتی توانسته آنها را فریب داده وهر چه می‌خواهد ‏به آنها تحویل دهد؛ زیرا با این بدبینی، منبع مراجعه و تحقیق را از دستان مردم گرفته است واین عوام دیگر ‏قادر به تشخیص حق از باطل نمی‌باشند.‏ با این حال جریان احمد بصری با به کارگیری نیرنگ و تدلیس، از روایاتی برای تخریب وجهه علمای شیعه استفاده کرده که این روایات بر علمای شیعه که عمر خود را در راه دفاع از مکتب اهل بیت علیهم السلام صرف کرده اند، قابل تطبیق نمی‌باشد؛ برای آشکار شدن مکر و نیرنگ جریان احمد بصری، دو مورد از این روایات را بررسی می‌کنیم:

روایت اول مذمت علما

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص سَيَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ لَا يَبْقَى مِنَ الْقُرْآنِ إِلَّا رَسْمُهُ وَ مِنَ الْإِسْلَامِ إِلَّا اسْمُهُ يُسَمَّوْنَ بِهِ وَ ‏هُمْ أَبْعَدُ النَّاسِ مِنْهُ مَسَاجِدُهُمْ عَامِرَةٌ وَ هِيَ خَرَابٌ مِنَ الْهُدَى فُقَهَاءُ ذَلِكَ الزَّمَانِ شَرُّ فُقَهَاءَ تَحْتَ ظِلِّ السَّمَاءِ ‏مِنْهُمْ خَرَجَتِ الْفِتْنَةُ وَ إِلَيْهِمْ تَعُودُ. پيامبر (ص) فرمود: زمانی بر امتم مي‌آيد كه از قرآن جز نوشته‌هايش باقی نمی‌ماند و از اسلام جز اسمش ‏باقی نمى‌ماند. خود را مسلمان مي‌خوانند در حالي كه دورترين افراد از آنند، مساجدشان آباد است ولی ‏خبری از هدايت در آن نيست، فقهاي آن زمان شرّترين فقهايی هستند كه آسمان بر آنها سايه افكنده است، ‏فتنه از آنها خارج مي‌شود و به سوی خودشان نيز باز مى‌گردد. ‏
کافی، ج:٨، ص٣٠٧

نکته اول

پیامبر (صلوات الله علیه وآله) می فرمایند: «سَيَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ».کلمه «ناس/ مردم» شامل همه مردم مسلمان اعم از شیعه وسنی می‌شود واختصاص به شیعه ندارد؛ البته در ‏بعضی روایات وقتی «ناس» می‌ گویند، فقط سنیان قصد شده‌اند اما در اینجا شامل همه مسلمانان می‌شود؛ لذا بعضی فقهاء آن زمان ـ چه شیعه وچه سنی ـ که بدترین فقهاء زیر آسمان هستند، فقط شامل ‏فقهاء شیعه نمی‌باشد بلکه فقهاء سنی را هم شامل می‌شود.‏ وپر واضح است که سنیان، اکثر این فقهاء سوء را تشکیل می‌دهند وبسیاری از فتنه‌ها هم در آخرالزمان از ‏آنها خارج می‌شود. قطعا یکی از مصادیق واضح حدیث پیامبر، علمایی هستند که در آخرالزمان با دین بازی می‌کنند وفتوای بدون علم می‌دهند ودین پیامبر (صلوات الله علیه وآله) را نسخ ‏می‌کنند وآیات قرآن را تفسیر به رأی می‌کنند وبدعت در دین می‌آورند و رجعت واقعی اهل بیت را منکرند و…

‏نکته دوم

آیا واقعا در این زمان، از قرآن خطش باقی مانده و اسمش؟ یعنی در زمانه ما دیگر کسی به قرآن عامل نیست؟ آیا واقعا ‏همه مساجد از هدایت خالی است؟ ‏یا اینکه با این عبارات می‌خواهند به ما بفهمانند که در آخرالزمان، تعداد زیادی مردم از دین فاصله ‏می‌گیرند؟ مسلماً پیامبر (صلوات الله علیه وآله) نمی‌خواستند بگویند در آخرالزمان همه منحرفند وهمه مساجد از هدایت ‏خالی هست، بلکه قصدشان این بوده که جدا شدن تعداد زیادی مردم را از دین خبر دهند.‏ اگر واقعا مراد حضرت احتمال اول باشد، پس خود اتباع احمد هم جزو توده منحرف مردم می‌باشند.‏ همین دقت ساده در فراز ابتدایی حدیث، معنای عبارت «فُقَهَاءُ ذَلِكَ الزَّمَانِ» را برای ما مشخص می‌کند؛ ‏یعنی حضرت قصد نداشتند که بگویند «همه فقهاء آخرالزمان» بدترین فقهای زیر آسمان می‌باشند بلکه کلام ‏حضرت ناظر به فقهای سوء آخرالزمان می‌باشد.‏

نکته سوم

روایات فراوانی به طور خاص در مدح علماء آخرالزمان ‏وهم به طور عام، وجود دارد. البته منظور این نیست که همه علماء آخرالزمان ممدوح باشند بلکه منظور این ‏است که در آخرالزمان علماء ممدوح و وارسته هم موجود بوده وهمه علماء سوء نیستند.‏ قَالَ عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ ع لَوْ لَا مَنْ يَبْقَى بَعْدَ غَيْبَةِ قَائِمِنَا ع مِنَ الْعُلَمَاءِ الدَّاعِينَ إِلَيْهِ وَ الدَّالِّينَ عَلَيْهِ وَ الذَّابِّينَ عَنْ دِينِهِ ‏بِحُجَجِ اللَّهِ وَ الْمُنْقِذِينَ لِضُعَفَاءِ عِبَادِ اللَّهِ مِنْ شِبَاكِ إِبْلِيسَ وَ مَرَدَتِهِ وَ مِنْ فِخَاخِ النَّوَاصِبِ لَمَا بَقِيَ أَحَدٌ إِلَّا ارْتَدَّ ‏عَنْ دِينِ اللَّهِ وَ لَكِنَّهُمُ الَّذِينَ يُمْسِكُونَ أَزِمَّةَ قُلُوبِ ضُعَفَاءِ الشِّيعَةِ كَمَا يُمْسِكُ صَاحِبُ السَّفِينَةِ سُكَّانَهَا أُولَئِكَ هُمُ ‏الْأَفْضَلُونَ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ. امام هادی عليه السلام می فرمايند‎: اگر بعد از غيبت قائم ما نبود وجود علمايی که به سوي او [مردم را فرا] می‌خوانند و به وجود او رهنمون می‌شوند و با حجت های الهی از دين او دفاع مي کنند و بندگان ناتوان خدا را از دام ابليس و پيروان او و نواصب ‏ميرهانند، بي گمان همه مردم از دين خدا بر می‌گشتند؛ ولی آنها [علماء] عنان قلوب شیعیان ضعیف را ‏می‌گیرند [وهدایت می‌کنند] همانطور که صاحب کشتی سکّان کشتی را مهار می‌کند. آنان [علماء] حتما ‏افضلون و برترین‌ها در نزد خدا می‌باشند.
بحارالانوار، ج۲، ص۶
پس روایت مذمت فوق ناظر به همه فقهاء نبوده بلکه در مقام بیان علماء سوء آخرالزمان هستند واینکه آنان ‏بدترین فقیهان هستند.‏

نکته چهارم

در آخر روایت پیامبر خدا (صلوات الله علیه وآله) فرمودند:‏ «مِنْهُمْ خَرَجَتِ الْفِتْنَةُ وَ إِلَيْهِمْ تَعُودُ/ فتنه از آنها خارج مي‌شود و به سوي خودشان نيز باز مي‌گردد» این عبارت هم شاهد وقرینه‌ی دیگری است که مراد از فقهاء در روایت، فقهاء سوء آخرالزمان می‌باشد زیرا ‏فقهاء سوء هستند که فتنه از آنها خارج می‌شود وبه آنها هم بر‌می‌گردد.‏یعنی کسانی که با دین بازی می‌کنند وفتوای بدون علم می‌دهند ودین پیامبر (صلوات الله علیه وآله) را ‏نسخ ‏می‌کنند وآیات قرآن را تفسیر به رای می‌کنند وبدعت در دین می‌آورند و…

روایت دوم‌ مذمت علما

عن الباقر (علیه السلام): …ويسير إلى الكوفة فيخرج منها ستة عشر ألفا من البترية شاكين في السلاح، قرّاء القرآن، فقهاء في ‏الدين، قد قرحوا جباههم وسمروا ساماتهم وعمهم النفاق، وكلهم يقولون يابن فاطمة ارجع لا حاجة لنا فيك فيضع السيف فيهم ‏على ظهر النجف عشية الاثنين من العصر إلى العشاء فيقتلهم أسرع من جزر جزور، فلا يفوت منهم رجل… امام باقر می‌فرمایند: …به سوی كوفه رهسپار می‌شود ‎در آن جا شانزده هزار نفر از بتریه [کسانی که معتقدند امام مهدی علیه ‏السلام فرزند ندارد] مجهز به سلاح در برابر او می‌ایستند. آنان قاریان قرآن و فقهای در دین هستند. پیشانی‌های آن‌ها از عبادت ‏بسیار پینه بسته و چهره‌های آن‌ها بر اثر شب زنده داری زرد شده است اما کاملاً منافق هستند. همگی می‌گویند: ای فرزند فاطمه ‏برگرد، زیرا که ما به تو نیازی نداریم. پس قائم‎ ‎در پشت شهر نجف، از عصر روز دوشنبه تا شامگاه بر آنان شمشیر می‌كشد و همه‌ی آن‌ها را بدون توقف می‌كشد.‏..
دلائل الامامة، ص ‌‏۲۴۱

نکته اول

این حدیث در سایت رسمی فارسی اتباع با ترجمه فوق ذکر گردیده است.‏

نکته دوم

در ترجمه این حدیث هم خیانت بزرگی صورت گرفته که حتی کثیری از اتباع از آن بی‌خبرند؛ آن خیانت بزرگ در معنای کلمه «بتریة» صورت گرفته است. در توضیح این کلمه نوشته‌اند: [کسانی که معتقدند امام مهدی علیه ‏السلام فرزند ندارد].‏

نکته سوم

آن ۱۶ هزار نفری که از «بتریه» به دست حضرت کشته می‌شوند کسانی هستند که در زمان امام باقر ‌‏(صلوات الله علیه) بین محبت اهل بیت (صلوات الله علیهم) ومحبت دشمنان آنان خلط کرده‌اند و این فرقه ‏در زمان ظهور امام زمان هم موجود بوده وحضرت به مقابله با آنان می‌پردازند.‏ پس به تصریح روایت، این ۱۶ هزار فقیه از شیعیان نبوده بلکه از بتریه می‌باشند؛اما متاسفانه این روایت را در مذمت علماء شیعه ‏آخرالزمان آورده ومریدان خود را شدیداً از آنان برحذر می‌دارند.‏