بررسی حدیث بیست و دوم کتاب چهل حدیث مهدیین
توسط: دارالهدایه| ناظم العُقیلی که یکی از نمایندگان رسمی مدعی یمانی میباشد، جهت اثبات عقیده جریان خود، مبنی بر وجود ۱۲ امام از فرزندان امام مهدی(عج)، کتابی به نام «چهل حدیث در مورد مهدیین و فرزندان قائم (ع)» تالیف نموده، که در آن کتاب به زعم خود به چهل حدیث در اثبات دوازده امام بعد از امام مهدی (عج) اشاره میکند؛ وی مدعی است:
کلام ناظم درباره مهدیین
۱.امامت در ۱۲ امام محصور نیست. ۲.مهدیین بعد از امام زمان (عج) مقام وصایت و امامت دارند. ۳.مهدیین همان عترت و فرزندان امام زمان (عج) هستند.
حدیث بیست و دوم مهدیین
یکی دیگر از احادیثی که ناظم العقيلی در کتاب «چهل حدیث در مورد مهدیین و فرزندان قائم (ع)» جهت اثبات ادعاهای سه گانه خود به عنوان حدیث بیست و دوم به آن استناد نموده است، به صورت ذیل است: الراوندی فی قصص الانبیاء بسنده عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ: قَالَ لِی: يَا أَبَا مُحَمَّدٍ كَأَنِّي أَرَى نُزُولَ الْقَائِمِ فِي مَسْجِدِ السَّهْلَةِ بأَهْلِهِ وَ عِيَالِهِ قُلْتُ: يَكُونُ مَنْزِلَهُ جُعِلتُ فِدَاکَ؟ قَالَ: نَعَمْ، کَانَ فِیهِ مَنْزِلُ إِدْرِيس وَ کَانَ مَنزِلُ ابرَاهِیم خَلِیلِ الرَّحمَن وَ مَا بَعَثَ اللَّهُ نَبِيّاً إِلَّا وَ قَدْ صَلَّى فِيهِ و فِیهِ مَسکَنُ.
ترجمه حدیث مهدیین
راوندی در قصص الانبیاء به سندش از ابی بصیر نقل میکند که امام صادق (ع) به من فرمودند: ای ابا محمد، گویا نزول قائم در مسجد سهله را به همراه اهل و عیالش میبینم. گفتم: فدای شما گردم [آن مسجد] منزل او میباشد؟ حضرتش فرمودند: بله، منزل ادریس و منزل ابراهیم خلیل الرحمن [هم] در آن بود و خدا پیامبری را مبعوث نکرد الا این که در آن نماز خواند و در آن مسکن.
نکته اول
در حدیث بیست و دوم هم هیچ اشارهای به موضوع مهدیین و فرزندی آنان برای امام زمان (ع) و مقام امامت آنها نشده است.
نکته دوم
عجیب اینجاست که ناظم العقیلی به کتاب «قصص الانبیاء» مرحوم راوندی اشاره میکند اما حدیث منقول در کتاب المزار الکبیر را به مخاطب ارائه میدهد!!! به نقل کتاب قصص الانبیاء و تصویر آن دقت فرمایید: عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (ع) أَنَّهُ قَالَ: يَا أَبَا مُحَمَّدٍ كَأَنِّي أَرَى نُزُولَ الْقَائِمِ فِي مَسْجِدِ السَّهْلَةِ بِأَهْلِهِ وَ عِيَالِهِ قُلْتُ يَكُونُ مَنْزِلَهُ قَالَ نَعَمْ هُوَ مَنْزِلُ إِدْرِيسَ (ع) وَ مَا بَعَثَ اللَّهُ نَبِيّاً إِلَّا وَ قَدْ صَلَّى فِيهِ وَ الْمُقِيمُ فِيهِ كَالْمُقِيمِ فِي فُسْطَاطِ رَسُولِ اللَّهِ (ص) وَ مَا مِنْ مُؤْمِنٍ وَ لَا مُؤْمِنَةٍ إِلَّا وَ قَلْبُهُ يَحِنُّ إِلَيْهِ وَ مَا مِنْ يَوْمٍ وَ لَا لَيْلَةٍ إِلَّا وَ الْمَلَائِكَةُ يَأْوُونَ إِلَى هَذَا الْمَسْجِدِ يَعْبُدُونَ اللَّهَ فِيهِ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ أَمَا إِنِّي لَوْ كُنْتُ بِالْقُرْبِ مِنْكُمْ مَا صَلَّيْتُ صَلَاةً إِلَّا فِيهِ ثُمَّ إِذَا قَامَ قَائِمُنَا انْتَقَمَ اللَّهُ لِرَسُولِهِ وَ لَنَا أَجْمَعِين.
ترجمه
ابابصیر گوید که امام صادق (ع) فرمودند: ای ابا محمد، گویا نزول قائم در مسجد سهله را به همراه اهل و عیالش میبینم. گفتم: [آن مسجد] منزل او میباشد؟ حضرتش فرمودند: بله، آن منزل ادریس است و خدا پیامبری را مبعوث نکرد الا این که در آن نماز خواند و کسی که در آن مقیم شود همانند کسی است که در خیمه رسول خدا (ص) مقیم است و هیچ مرد و زن مومنی نیست مگر این که قلبش مشتاق به سوی آن است و هیچ روز و شبی نیست مگر این که ملائکه به سوی این مسجد پناه میبرند [و] در آن عبادت خدا میکنند. یا ابا محمد، اگر من نزدیک شما بودم نماز نمیخواندم مگر در آن، سپس زمانی که قائم ما قیام کند خدا برای رسولش و برای همه ما انتقام میگیرد.
نکته سوم
عجیب اینجاست که ناظم العقیلی حدیث کتاب المزار الکبیر را از جایی نامناسب قطع کرده و حتی سه نقطه هم نمیگذارد. در حالی که اگر کسی قصد برش و تقطیع حدیث را داشته باشد باید عبارت انتهایی را اینگونه بیاورد تا معنای جمله کامل شود «وَ فِيهِ مَسْكَنُ الْخضرِ/ و در آن مسکن خضر است».
نکته چهارم
از این روایت فهمیده میشود که حضرت خضر (ع) در روی زمین زندگی میکند و همانند حضرت عیسی (ع) رفع نشده است؛ اما احمد بصری بر خلاف روایات قائل است که ایشان نیز همانند حضرت عیسی (ع) رفع شده است: الخضر (ع) و هو أيضاًمرفوع… و عیسی (ع) کذلک مرفوع… الجواب المنیر، ج۱، سوال۱۵؛ و شاید به خاطر همین گاف احمد باشد که ناظم العقیلی حدیث را از جایی نامناسب قطع کرده ـــ وَ فِيهِ مَسْكَنُ ـــ و کلمه «الْخضرِ» را ذکر نمیکند.
نکته پنجم
با توجه به معنای کلمات اهل و عیال نمیتوان وجود فرزند را برای امام زمان (ع) نتیجه گرفت. عیال جمع کلمه عَیِّل ـ به معنای فقیر ـ است و مراد کسانی هستند که تحت تکفّل مرد بوده (تاج العروس، ج۱۵، ص۵۳۴) و نانخور او محسوب میشوند؛ بر این اساس به غلامان و کنیزان مردی مجرد و یا همسران مردی بی فرزند هم، عیال گفته میشود. و نیز در کتاب العین پیرامون کلمه اهل آمده است: أَهْلُ الرجل: زوجه، و أخص الناس به/ اهل مرد، همسر او و مخصوصترین مردم به اوست. کتاب العین، ج۴، ص۸۹؛ در کتاب مفردات راغب چنین آمده است: أَهْلُ الرجل في الأصل: من يجمعه و إياهم مسكن واحد/ اهل مرد در اصل كسانى هستند كه خانهاى واحد، او و آنها را جمع میکند. مفردات راغب، ص۹۶.
بنابراین تمسک به فراز «بِأَهْلِهِ وَ عِيَالِهِ» در اثبات وجود زن و فرزند برای امام زمان (ع)، استدلالی ناتمام میباشد.
نکته ششم
اگر از آنچه در نکته قبل بیان شد صرف نظر نموده و از فراز «بِأَهْلِهِ وَ عِيَالِهِ» وجود زن و فرزند برای امام زمان (ع) را هنگام نزول به مسجد سهله بپذیریم، باز هم وجود آنان برای حضرتش در حال حاضر ثابت نمیشود؛ زیرا ممکن است امر ظهور ۲۰۰ سال دیگر مقدر شده باشد و حضرتش ۳۰ سال قبل از ظهور، اقدام به گرفتن همسر نموده و سادات مهدوی پا به عرصه وجود بگذارند. لازم به ذکر است که در این صورت، باز هم وجود مهدیین و مقام امامت آنها و فرزندیشان برای امام زمان (ع) ثابت نمیشود.
نکته هفتم
امام صادق (ع) ابتدا از نزول امام زمان (ع) در مسجد سهله سخن به میان آورده و در انتها پیرامون حضرتش چنین میفرمایند: إذَا قَامَ قَائِمُنَا انْتَقَمَ اللَّهُ لِرَسُولِهِ وَ لَنَا أَجْمَعِين/ زمانی که قائم ما قیام کند، خدا برای رسولش و برای همه ما انتقام میگیرد. با دقت در فراز فوق، بطلان فرقه مدعی یمانی ثابت میشود؛ زیرا با توجه به روایات، آن کسی که زمین را پر از عدل و داد کرده و از دشمنان انتقام میگیرد امام دوازدهم حضرت مهدی (ع) است؛ اما احمد بصری ادعا دارد همان مهدی و قائمی است که زمین را پر از عدل و داد کرده و از دشمنان خدا و رسول (ص) انتقام میگیرد. عقائد الاسلام، ص۸۳/ کتاب توحید، ص۱۹.
روایات عدل و داد زمین
به روایات ذیل دقت فرمایید: روزی احمد بن اسحاق قمی از امام عسکری (ع) در مورد خلیفه و جانشین ایشان سوال میپرسد. حضرتش به داخل اتاق رفته و کودکی سه ساله را بر دوش خود آورده و فرمودند: إِنَّهُ سَمِيُّ رَسُولِ اللَّهِ (ص) وَ كَنِيُّهُ الَّذِي يمْلَأُ الْأَرْضَ قِسْطاً وَ عَدْلًا كَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وَ ظُلْماً… فَنَطَقَ الْغُلَامُ (ع) بِلِسَانٍ عَرَبِيٍّ فَصِيحٍ فَقَالَ أَنَا بَقِيَّةُ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ و الْمُنْتَقِمُ مِنْ أَعْدَائِه… همانا او هم اسم رسول خدا (ص) و هم کنیه ایشان است کسی که زمین را از قسط و عدل پر میکند همانگونه که از ظلم و جور پر شده… سپس کودک با زبان عربی فصیح به سخن درآمده و فرمود: من باقیمانده خدا در زمین و انتقام گیرنده از دشمنانش هستم.
کمال الدين و تمام النعمة، ج۲، ص۳۸۴
در حدیث دیگری، رسول خدا (ص) نام تک تک اوصیاء دوازده گانه خویش را بیان نموده و در مورد امام زمان (ع) چنین فرمودند: ثمّ ابنه الحجّة القائم، خاتم أوصيائى و خلفائى و المنتقم من أعدائى، الّذى يملأ الأرض قسطا و عدلا كما ملئت ظلما و جورا… سپس فرزندش حجت قائم، ختم کننده اوصیاء من و خلفاء من و انتقام گیرنده از دشمنانم، کسی که زمین را از قسط و عدل پر میکند همانطور که از ظلم و جور پر شده است.
مختصر اثبات الرجعة، حدیث۱، و به همین مضمون در حدیث ۳ و ۴ و ۷.
نتیجه بحث مهدیین
پس با توجه به فراز آخر حدیث، به آسانی بطلان احمد بصری ثابت میشود و به نظر میرسد که این امر یکی از عللی باشد که موجب گردید تا ناظم العقیلی دست به برش و تقطیع حدیث زده و به انتهای روایت اشاره ننماید.
