شبهه وحی به حواریون از طریق خواب

دارالهدایه| جریان انحرافی یمانی در راستای اثبات حجیت خواب و رویا، در صدد این مطلب بر آمده است که ارتباط گیری خداوند متعال با حواریون حضرت مسیح از طریق خواب بوده و به همین دلیل خواب دارای حجیت شرعی بوده و میتوان از آن استفاده کرد؛ نوشتار حاضر به نقد و بررسی این ادعا میپردازد.

ادعای احمد بصری درباره خواب حواریون

احمد همبوشی و اتباع وی با استناد به آیه ذیل می‌گویند: در این جا خداوند برای شناخت حضرت عیسی(ع)، به حواریین وحی را عنایت کرد که مراد رؤیاست. «وَ إِذْ أَوْحَیتُ إِلَی الْحَوَارِیینَ أَنْ آمِنُواْ بِی وَ بِرَسُولِی قَالُوَاْ آمَنَّا وَ اشْهَدْ بِأَنَّنَا مُسْلِمُون» (مائدة: ۱۱۱)؛ و یاد کن هنگامی که به حواریین وحی کردیم که به من و فرستاده‌ام ایمان آرید، گفتند: ایمان آوردیم؛ خدایا گواه باش که ما تسلیم امر توایم.

نقد وحی در خواب

اولاً:در این قسمت نیز، فقط ادعایی از طرف اتباع احمد بصری شده و هیچ دلیلی برایش ارائه نشده است. ثانیاً:درباره آیه وحی به حواریون باید دانست: آنچه در روایات اهل بیت علیهم السلام نسبت به تفسیر این وحی وارد شده است دو بیان است:

تفسیر وحی

الف: مراد از وحی به حواریون «الهام» است؛ همچنان‌که خدا در مورد زنبور عسل می فرماید به او وحی کردیم و مراد الهام می باشد: «وَ أَوْحی رَبُّکَ إِلَی النَّحْلِ» (النحل: ۶۸). اَلْعَيَّاشِيُّ،عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ عَنْقَوْلِ اَللَّهِ: وَ أَوْحىٰ  رَبُّكَ إِلَى اَلنَّحْلِ قَالَ إِلْهَامٌ. عياشى: از محمّد بن يوسف از پدرش كه پرسيدم از ابى جعفر عليه السّلام از قول خدا«و وحى كرد پروردگارت به زنبور عسل»فرمود مقصود الهام است.
بحار الأنوار، ج:۶۱،ص:۲۵۹

عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ اَلصَّنْعَانِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ:سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ « إِذْ أَوْحَيْتُ إِلَى اَلْحَوٰارِيِّينَ » قَالَ:أُلْهِمُوا.  از امام باقر علیه السلام درباره آیه وحی به حواریون پرسیدم فرمودند:به آنها «الهام» شد.
التفسير (للعیاشي)،ج:۱،ص:۳۵۰
ب: مراد وحی فرمان است.یعنی خدای متعال در خصوص حواریون به حضرت عیسی (ع) وحی نمود که به آنها امر کن به من و به رسولم ایمان بیاورند: وَ إِذْ أَوْحَیْتُ إِلَی الْحَوٰارِیِّینَ، أی:أمرتهم علی ألسنه رسلی.

یعنی:آنها را بر زبان رسولانم امر کردم.
تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب،ج:۴،ص:۲۶۰
طبق این روایت وحی امر همان وحی ای است که در مورد حواریون وارد شده است. اینکه وحی شدن را به خود آن‌ها نسبت داده بدین خاطر است که موضوع وحی مخصوص به آنها بوده است.

انتساب وحی

نمونه ی این معنا را برخی در این آیه جستجو کرده اند: «وَ أَوْحَیْنا إِلَیْهِمْ فِعْلَ الْخَیْرات» (الأنبیاء: ۷۳).  فذلک وحی إلی الأمم بوساطة الأنبیاء این آیه، وحی به امت‌ها را با واسطه ی انبیا ذکر می‌کند
المفردات فی غریب القرآن،ص:۸۶۰

شاید بپرسید: چطور ممکن است قبل از اینکه حواریون به خدا ایمان آورده باشند خدا توسط رسولش به آنها امر کند که به من ایمان بیاورید؟!  آخر وقتی آنها هنوز خود خدا را قبول نداشتند چطور به حرف رسول خدا و امر خدا عمل خواهند کرد؟! 

ایمان حواریون

اما مراد خدا از ایمان در این آیه، اصل ایمان نیست چون حواریون قبل از رخداد این وحی، به خدا ایمان آورده بودند و ایمانی که در این آیه از آن‌ها خواسته شده رتبه بالاتری می باشد که بعد از اقرار به وجود خدا و اعتراف به نبوت رسول ایشان حاصل میگردد، درست مانند این آیه که می فرماید: «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا آمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ‏» (النساء: ۱۳۶)؛ ای کسانی که ایمان آورده اید به خدا و به رسولش ایمان بیاورید.

ج: احتمال دارد مراد معنای واقعی وحی باشد‌‌؛ زیرا بعضی از حواریون دارای مقام نبوت بوده اند همچون شمعون. چه بسا این آیه: «وَ إِذْ أَوْحَيْتُ‏ إِلَى‏ الْحَوارِيِّينَ‏…» بر این دلالت کند که وحی بر خود آن‌ها شده باشد و آنها پیامبر بودند.
المیزان، ج:٣، ص:۲۰۴