آیا تواتر خواب، دلیل حجیت و صادقه بودن است؟

دارالهدایه| جریان انحرافی احمد بصری در راستای اثبات حجیت خواب و رویا، مدعی شده است که حجیت خواب دارای نوعی از تواتر بوده و به همین علت نمیتوان منکر حجیت ذاتی آن شد. در این مقاله به نقد این ادعا اشاره خواهیم کرد.

تواتر اجمالی خواب

عده ای چنین ادعا می‌کنند که حجیتِ اجمالیِ خواب، دارای تواتر معنوی در روایات است. مراد از تواتر معنوی یعنی این‌که از مجموع احادیث مختلف در موضوعات گوناگون معنای واحدی به دست آید. اما ادعای مذکور فاقد هر گونه دلیل می‌باشد و این گروه بین رؤیای صادقه با حجیت خواب خلط کرده اند و آنچه که دارای تواتر معنوی بلکه مورد اتفاق همه اقشار بشر است، پذیرشِ اجمالیِ رؤیای صادقه است بدین معنا که در بین خواب‌هایی که هر شب میلیاردها انسان می بینند بعضی از آنها صادقه است ولی این‌که بعضی خواب‌ها حجت هستند به این معنا که شرعاً واجب است به محتوای آن پایبند شویم دارای تواتر معنوی نیست.

خواب های پیروان احمد بصری

اما احمد بصری و پیروان او تواتر دیگری را ادعا می‌کنند و آن تواتر خواب هایی است که پیروان او درباره حقانیت وی دیده اند و اصلاً یکی از معجزات احمد بصری را همین تکثّر خوابها می‌دانند و می‌گویند: ١. چنین چیزی درباره هیچ مدعی دیگر اتفاق نیفتاده است.  ٢. اگر این معجزه نیست شما هم مثلش بیاورید.

جواب

اولاً: وقتی باطل بودن محتوای این خوابها به اثبات رسیده، کثرت تعداد این خواب ها ـ چه از سوی یک نفر و چه از سوی افراد متعدد ـ حجیت این خوابها و حقانیت احمد بصری را به اثبات نمی‌رساند. ثانیاً: هر چند ما نتوانیم مانند معجزه احمد را تولید کنیم اما در گذشته ای نه چندان دور، مدعیان زیادی همانند معجزه او را ارائه کرده، دلیل حقانیت خود را خواب نما شدن افراد متعدد عنوان نموده اند، کسانی مانند احمد قادیانی و علی محمد باب، و همچنین در دوره ما فرقه اِکِنکار که به شدت خوابگرا هستند و افراد زیادی به واسطه خواب بدان گرویده اند؛ لذا اگر مدعیان معجزه احمد، کمی آگاهی از فرقه های گوناگون داشتند می‌دانستند که معجزه احمد مشابه زیاد دارد و این معجزه، نخ نما شده است.