آیا یمانی زمینهساز ظهور است؟
دارالهدایه | احمدبصری، بر این باور است که زمینهساز ظهور و رهبر جنبش امامزمان علیه السلام شخص یمانی است. در این نوشتار به نقد و بررسی این ادعا خواهیم پرداخت.
ادعای اتباع
بهعلاوه، پیروان احمد نیز، در کتابهایشان، دراینباره اشارههایی دارند و معتقدند که: یمانی، محور اساسی زمینهسازی ظهور است و اوست که زمین را پر از عدلوداد میکند، بعد از اینکه از ظلموستم پر شده باشد.
پاسخ به زمینه ساز ظهور بودن
بدیهی است که این توهّم اتباع احمد، باطل است؛ زیرا در هیچکدام از روایات اهلبیت علیهم السلام چنین چیزی نقل نشده است و هرکس، در مجموعه روایات ظهور، تتبعی کرده باشد، خواهد دانست که هیچ اشارهای وجود ندارد بر اینکه قبل از ظهور امامزمان علیه السلام ، شخصی با عنوان زمینهساز ظهور امام، رهبریِ یک جنبش را به عهده بگیرد.آنچه از ظاهر روایات مشخص است، این است که فتح بلاد کفر و ریشهکنکردن ظلموستم و کفر و الحاد، بهوسیلۀ شخص امامزمان علیه السلام و یارانش صورت خواهد گرفت. همچنین، در روایات متواتری که فریقین نقل کردهاند، کسی که زمین را از عدلوداد پر میکند، شخص امامزمان علیه السلام است. این صفت، در روایات، از بارزترین فضائل ایشان، معرفی شده است.
روایات عدل و داد
از جملۀ روایاتی که به این امر اشاره میکنند:
عن عبد العظیمبنعبد الله الحسنی قال: قلت لمحمدبنعلیبنموسی علیهم السلام: إنّی لأرجو أن تکون القائم من اهلبیت محمد الذی یملأ الأرض قسطاً وعدلاً کما ملئت جوراً وظلماً، فقال علیهالسلام: یا أبا القاسم: ما منّا إلّا وهو قائم بأمر الله عزَّ وجلَّ، وهاد إلی دین الله، ولکنَّ القائم الّذی یطهر الله عزَّ وجلَّ بهالأرض من أهل الکفر والجحود، ویملأها عدلاً وقسطاً هو الّذی تخفی علی النّاس ولادته، ویغیب عنهم شخصه، ویحرم علیهم تسمیته، وهو سُمّی رسولالله صلی الله علیه وآله وکنیه،…..
کمال الدين و تمام النعمة , جلد۲ , صفحه۳۷۷
عبدالعظیم حسنی به امامجواد علیه السلام میگوید:امید دارم که شما، همان قائم آلمحمد علیه السلام باشید که زمین، بهوسیلۀ شما، پر از عدلوداد میشود. امام فرمود: ای اباقاسم، همۀ ما، قائم بهامر خداوند هستیم؛ ولی آن قائمی که خداوند، بهوسیلۀ او، زمین را از کفر و ظلموستم پاک میکند، کسی است که ولادتش مخفی بوده، از دید مردم غایب میشود، بردن نام او، حرام است که آن هم، نام و کنیۀ رسول خدا است.
روایت دیگر
همچنین در روایتی دیگر آمده است که:
وَ بِهَذَا اَلْإِسْنَادِ عَنْ عَبْدِ اَلرَّزَّاقِ عَنْ مُعَمَّرٍ عَنْ أَبَانٍ عَنْ سُلَيْمِ بْنِ قَيْسٍ اَلْهِلاَلِيِّ قَالَ: قُلْتُ لِعَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ…قُلْتُ يَا رَسُولَ اَللَّهِ وَ مَنْ شُرَكَائِي قَالَ اَلَّذِينَ قَرَنَهُمُ اَللَّهُ بِنَفْسِهِ وَ بِي فَقَالَ: يٰا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اَللّٰهَ وَ أَطِيعُوا اَلرَّسُولَ وَ أُولِي اَلْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ خِفْتُمْ تَنَازُعاً فِي شَيْءٍ فَأَرْجِعُوهُ إِلَى اَللَّهِ وَ إِلَى اَلرَّسُولِ وَ إِلَى أُولِي اَلْأَمْرِ مِنْكُمْ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اَللَّهِ وَ مَنْ هُمْ قَالَ اَلْأَوْصِيَاءُ إِلَى أَنْ يَرِدُوا عَلَيَّ حَوْضِي كُلُّهُمْ هَادٍ مُهْتَدٍ لاَ يَضُرُّهُمْ خِذْلاَنُ مَنْ خَذَلَهُمْ هُمْ مَعَ اَلْقُرْآنِ وَ اَلْقُرْآنُ مَعَهُمْ لاَ يُفَارِقُونَهُ وَ لاَ يُفَارِقُهُمْ بِهِمْ تُنْصَرُ أُمَّتِي وَ يُمْطَرُونَ وَ يُدْفَعُ عَنْهُمْ بِعَظَائِمِ دَعَوَاتِهِمْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اَللَّهِ سَمِّهِمْ لِي فَقَالَ اِبْنِي هَذَا وَ وَضَعَ يَدَهُ عَلَى رَأْسِ اَلْحَسَنِ ثُمَّ اِبْنِي هَذَا وَ وَضَعَ يَدَهُ عَلَى رَأْسِ اَلْحُسَيْنِ ثُمَّ اِبْنٌ لَهُ عَلَى اِسْمِكَ يَا عَلِيُّ ثُمَّ اِبْنٌ لَهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى اَلْحُسَيْنِ وَ قَالَ سَيُولَدُ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ فِي حَيَاتِكَ فَأَقْرِئْهُ مِنِّي اَلسَّلاَمَ ثُمَّ تُكَمِّلُهُ اِثْنَيْ عَشَرَ إِمَاماً قُلْتُ يَا نَبِيَّ اَللَّهِ سَمِّهِمْ لِي فَسَمَّاهُمْ رَجُلاً رَجُلاً مِنْهُمْ وَ اَللَّهِ يَا أَخَا بَنِي هِلاَلٍ مَهْدِيُّ هَذِهِ اَلْأُمَّةِ اَلَّذِي يَمْلَأُ اَلْأَرْضَ قِسْطاً وَ عَدْلاً كَمَا مُلِئَتْ ظُلْماً وَ جَوْراً.
و بهمين اسناد از عبد الرّزّاق و او از معمر و او از ابان و او از سليم بن قيس هلالىّ)كه گفت: بعلىّ عليه السّلام عرض كردم…(امیرالمومنین ع): عرض كردم:اى رسول خدا شريكان من چه كسانىاند؟فرمود:كسانى كه خداوند آنان را با خويشتن و من قرين ساخته و فرموده:«اى كسانى كه ايمان آوردهايد از خدا و رسولش و صاحبان امر خود اطاعت كنيد»و اگر از بروز اختلاف و كشمكش در چيزى بيم داريد پس آن را به خداوند و رسول او و صاحبان امر خود برگردانيد من عرض كردم:اى پيامبر خدا آنان چه كسانىاند؟فرمود:آنان جانشينان تو هستند تا اينكه در كنار حوض كوثر بر من وارد شوند،همه آنان راهنمايان و راه يافتگانند،يارى نكردن آن كسانى كه ايشان را يارى نكند آسيبى به عزّت ايشان نمىرساند،آنان با قرآنند و قرآن نيز با آنان است،ايشان از قرآن جدا نمىشوند و قرآن نيز از ايشان جدا نمىگردد و به واسطه آنان امّت من يارى مىگردد،و باران رحمت بر آنان باريده مىشود و به بركت دعاهاى با حقيقت و بزرگ ايشان بلاها و گرفتاريها(از امّت من)باز مىگردد،عرض كردم!اى رسول خدا آنان را برايم نام ببر،فرمود:اين فرزندم-و دست خود را بر سر حسن گذاشت-و بعد اين فرزندم-و دست خويش را روى سر حسين نهادو سپس فرزندى از او(حسين)همنام خود تو اى على،سپس فرزندى از او به نام محمّد بن علىّ،آنگاه رو به حسين نموده فرمود: محمّد بن علىّ در زمان حيات تو متولّد مىشود،پس سلام مرا به او برسان،سپس آن را به دوازده امام تكميل كرد،من عرض كردم!اى پيامبر خدا آنان را برايم نام ببر،و آن حضرت آنان را يكايك نام برد. اى مرد هلالى به خدا قسم يكى از آنان مهدىّ اين امّت است كه روى زمين را هم چنان كه پر از ظلم و جور شده،از برابرى و دادگرى سرشار خواهد ساخت».
الغيبة (للنعمانی) ج ۱، ص ۷۵
روایت اوصیا
شخصی از پیامبر(ص) سؤال در خصوص اوصیا سوال کرد: پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله پاسخ داد: «اوصیای من، کسانی هستند که همراهم، داخل در حوض میشوند و تعداد آنها، دوازده امام است.» سپس رسول خدا نام همۀ اوصیا را فرمودند و به سائل گفتند: «به خدا قسم، مهدی این امت است که زمین را پر از عدلوداد میکند، بعد از اینکه پر از ظلموجور شود.»
نکتۀ حائز اهمیت، این است که روایات مذکور، شخص امامزمان علیه السلام را بهعنوان اصلاحکنندۀ جامعۀ جهانی معرفی میکنند که ظلموستم، بهدست ایشان ریشه کن شده و عدلوداد توسط ایشان، منتشر میشود.
نتیجه
اگر بر این عقیده باشیم که: قبل از ظهور امامزمان شخصی بهعنوان زمینهسازِ ظهور، میآید و با از بینبردن ظلموستم، زمینه را برای ظهور ایشان مهیا میکند، پس صحیح نیست بگوییم، امامزمان زمین را از ظلموستم خالی کرده و از عدلوداد، پر میکند؛ زیرا قبل از او، شخص زمینهساز، این امور را انجام داده است.