دلالت توقیع سمری بر پایان نیابت خاصه
توسط: دارالهدایه| همانطور که پیشتر بیان شد توقیع سمری مهمترین دلیل بر پایان نیابت و سفارت است.
توقیع سمری و مسئله نیابت
سه فراز از این توقیع شریف، اثبات کننده ی سخن ماست:
فراز اول توقیع سمری
{فاجمع أمرك و لا توص الى أحد فيقوم مقامك بعد وفاتك قد وقعت الغيبة التامه}
« اكنون بساطِ امرِ خود را جمع کن و هیچکس را وصى خود قرار نده؛ چراکه غيبت کامل فرارسيد »
دلالت این فراز از توقیع، واضح است؛ باتوجه به اینکه علی بن محمد سمری حائز مقام نیابت خاصه از امام زمان بود، آن حضرت سفارش می کند که شیخ سمری، بساط اینچنین مقامی را جمع کند و به هیچ کسی بعنوان نایب پس از خودش، وصیت نکند تا مبادا کسی مدعی مقام نیابت خاصه پس از وی شود؛ و علت آن دستور را وقوع غیبت دوم که در برخی نسخ با عنوان غیبت تامه، از آن یاد شده، قلمداد می فرماید. اینکه آن حضرت اتمام نیابت خاصه را معلولِ وقوع غیبت تامه قلمداد می کند، یعنی: ذات و خاصیت غیبت تامه همین است که احد الناسی، در هیچ یک از برهه های دوران غیبت کبری، نایب خاص امام نخواهد بود. لذا تمام مدعیان بابیت و رسالت و نیابت خاصه از آن حضرت در دوران غیبت کبری، دروغگو هستند.
فراز دوم توقیع سمری
{فلا ظهور الا باذن الله تعالى ذكره} «و ديگر تا مشيت خداوند نخواهد، براى من ظهورى نخواهد بود»
در این فراز، نکته ای مهم نهفته است و می توان وجه دلالت این فراز را بر اتمام نیابت خاصه در دوران غیبت کبری بیان کرد. برای توضیح بیشتر به این دو مقدمه توجه فرمایید:
مقدمه اول. امام مهدی دو نوع ظهور دارند: اول. ظهورش برای تمام مردم. دوم. ظهورش فقط برای نواب خاص. می دانیم که ظهور از نوع اول، همواره از دوران ولادتش، منتفی بوده و آن حضرت، پیش از آنکه حتی غیبت صغری رخ دهد، غایب از نظرها بوده؛ چراکه آن پنج سال دوران ولادت تا امامت نیز آن حضرت از دیدگانِ عموم مردم -جز خواص شیعه- پنهان و غایب بودند. اما ظهور از نوع دوم در دوران غیبت صغری برای نایبان ویژه آن حضرت فراهم بود و تا انتهای غیبت صغری، امام بر نایبان خاصش، ظاهر بود.
مقدمه دوم.
آن ظهوری که طی این توقیع شریف، منتفی و ملغی اعلام گردید، همان ظهور نوع دوم است؛ چراکه ظهور نوع اول از ابتدای ولادت ایشان، منتفی بود؛ لذا تحصیلِ حاصل بوده و لغو و عبث است و کلام معصوم بالاتر از عبث رانی است. حال وقتی ظهور مذکور،ظهور از نوع دوم باشد که در نتیجه آن، نیابت خاصه و بابیت از آن حضرت، بکلی برچیده و منتفی بشود، پس وجود نایبان خاص پس از وفات سمری نیز در پی آن منتفی خواهد بود؛ با بیان این دو مقدمه، استدلال ما بدین فراز از توقیع در اثبات انقطاع نیابت خاصه در دوران غیبت کبری، واضح و آشکار می گردد.
فراز سوم توقیع سمری
« هر كس پیش از خروج سفيانى و صيحۀ آسمانى مدعى مشاهده گردد، یک دروغگوی افترا زن است».
در استدلال از این فراز شریف می گوییم: مراد از مشاهده در این فراز: الف. همان مشاهده بصری و دیدنِ امام است و یا: ب. نیابت خاصه از آن حضرت. اگر مراد از آن همان نیابت خاصه باشد که مطلوب، حاصل شده است. اما اگر ادعا شود مراد از آن، صرفِ مشاهده بصری و دیدار با امام مهدی است، پس به طریق اولی باز نیابت خاصه منتفی است؛ لذا باز هم مطلوب، حاصل شده است.
