بررسی اطلاق عنوان صاحب الامر بر مدعی یمانی
توسط: دارالهدایه|در این بخش، به بررسی روایاتی پرداخته میشود که پیروان مدعی یمانی برای اثبات عنوان «صاحبالامر» برای امام خود به آن استناد میکنند. این روایات از جمله مستندات اصلی آنان در توجیه ادعاهایشان مبنی بر اطلاق عنوان صاحب الامر بر احمد بصری است.
روایت مورد استناد پیروان مدعی یمانی
از جمله روایاتی که اتباع احمد بصری جهت اطلاق عنوان «صاحب الامر» برای امام خود به آن استدلال میکنند به شرح ذیل است:
عَنْ عَلِيِّ بْنِ مَهْزِيَارَ قَالَ: كَتَبْتُ إِلَى أَبِي اَلْحَسَنِ صَاحِبِ اَلْعَسْكَرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَسْأَلُهُ عَنِ اَلْفَرَجِ فَكَتَبَ إِلَيَّ إِذَا غَابَ صَاحِبُكُمْ عَنْ دَارِ اَلظَّالِمِينَ فَتَوَقَّعُوا اَلْفَرَجَ.
علىّ بن مهزيار گويد: به امام هادى عليه السّلام نامهاى نوشتم و در آن از فرج پرسش نمودم، به من نوشتند: هنگامى كه
صاحب شما از سراى ستمكاران غيبت كرد منتظر فرج باشيد.
کمال الدین و تمام النعمة، ج١، ص٣٨٠
روش استدلال پیروان مدعی یمانی
اتباع احمد بصری دربارۀ این روایت میگویند که در روایت آمده انتظار فرج صاحبالامر را بعد از غیبت ایشان از دیار ستمگران بکشید؛ در حالی که دربارۀ امامزمان علیه السلام آمده که انتظار فرج ایشان، بعد از ارتداد مردم و سختی دلها و… است.
پاسخ به ادعا
نکتهٔ اول
در روایت مورد نظر لفظ «صاحبالامر» را ذکر نکردهاند؛ بلکه کلمۀ «صاحبکم» ذکر شده است و این دو لفظ یکی نیستند.
نکتهٔ دوم
مقصود از فرجی که جناب علیبنمهزیار دربارۀ آن سؤال کرد معلوم نیست. امکان دارد که مراد از فرج در اینجا، رهایی شیعیان از سختی و فشاری باشد که گرفتار آن بودند. امام علیه السلام نیز به علیبنمهزیار خبر دادند که با شروع غیبت امامزمان علیه السلام، این فشار از بین میرود.
نکتهٔ سوم
در روایت فرمودند که: «إِذَا غَابَ صَاحِبُكُمْ … فَتَوَقَّعُوا اَلْفَرَجَ.»
بدیهی است که کلمۀ «توقع» بهمعنای انتظار است؛ لذا معنی و ترجمۀ روایت، اینگونه میشود: «هنگامى كه صاحب شما از سراى ستمكاران غيبت كرد منتظر فرج باشيد.» این انتظار، با غیبت طولانی مدت امامزمان علیه السلام، متنافی نیست؛ زیرا از لحظات اولیۀ غیبت تا هنگام ظهور آن حضرت منتظر ظهوربودن صحیح است؛ اگرچه مدت زیادی طول بکشد. اینگونه نیست که هروقت زمین، مملو از ظلموجور و… شود، باید منتظر فرج ایشان باشیم.
