شبهه: عبارت من اليمن در روایت اضافه نویسنده است
توسط: دارالهدایه | همانطور که قبلا بیان شد، یمانی از یمن(الیمانی من اليمن) خروج میکند نه از بصره! اما پیروان احمد بصری در این خصوص شبهاتی را مطرح میکنند که ما در این نوشتار به یکی از آن ها اشاره و پاسخ می دهیم.
عبارت من اليمن در روایت اضافه نویسنده است
ناظم العُقَیلی (از مبلغین جریان احمدبصری)، به روایت خروج یمانی از یمن اینگونه اشکال گرفته است: جملۀ «من الیمن» بین پرانتز ذکر شده که دلالت میکند این جمله، در بیشتر نسخهها و در نسخۀ اصلی ذکر نشده است؛ زیرا ناسخ، هنگامی که بخواهد نسخه برداری کند، بهنسخۀ اصلی رجوع میکند و چنانچه در برخی نسخهها، اضافات یا کاستیهایی باشد که در نسخۀ اصلی نبوده، در پاورقی یا بین پرانتز به آن اشاره میکند و در اینجا هم اینگونه است. دربارۀ تشکیک ناظم عقیلی، باید گفت: اولاً تصریح بهخروج یمانی از یمن، در روایتهای دیگر نیز وارد شده است و در این روایتها، خروج یمانی از یمن بدون پرانتز ذکر شده است:
روایت اول تصریح به من اليمن
عن محمدبنمسلم الثقفی قال: سمعت أبا جعفر محمدبنعلی الباقر علیهما السلام یقول: القائم منّا منصور بالرُّعب… قلت: یابنرسولالله متی یخرج قائمکم؟ قال… و خروج السفیانی من الشام، و الیمانی من اليمن
راوی: ای فرزند رسول خدا! قائم شما چهوقت خروج میکند؟ امام پاسخ داد:… و خروج سفیانی از شام و یمانی از یمن.
روایت دوّم
قال ابنحمران: قیل له: یا ابن رسولالله، متی یخرج قائمکم؟ قال: إذا تشبّه الرجال بالنساء والنساء بالرجال، واکتفی الرجال بالرجال والنساء بالنساء، ورکب ذات الفروج السروج، وقبلت شهادة الزور، وردّت شهادة العدول، واستخفّ الناس بالدماء، وارتکاب الزنا، وأکل الربا والرشا، واستیلاء الأشرار علی الأبرار، وخروج السفیانی من الشام، والیمانی من اليمن.
(اثبات الرجعة ص66)
در روایت بالا خروج سفیانی از شام و یمانی از یمن، از جمله علائم خروج امامزمان علیه السلام ذکر شده و بدون پرانتز است.
روایت سوّم
خَمْسَةٌ مِنْ عَلاَمَاتِ اَلْقَائِمِ عَلَیهِ اَلسَّلاَمُ: اَلْیمَانِی من اليمن وَ اَلسُّفْیانِی وَ اَلْمُنَادِی ینَادِی بِالسَّمَاءِ وَ خَسْفٌ بِالْبَیدَاءِ وَ قَتْلُ اَلنَّفْسِ اَلزَّكِیةِ.
همان طور که مشاهده میفرمایید، در روایات فوق، تصریح بر خروج یمانی از یمن شده و پرانتزی وجود ندارد. اما در رابطه با روایتی که جملۀ «من الیمن» بین پرانتز آمده است:
روایت مورد ادعا
عن محمدبنمسلم الثقفی الطحان قال: دخلت علی أبی جعفر محمدبنعلی الباقر علیهماالسلام وأنا أُرید أن أسأله عن القائم من آلمحمد صلی الله علیه وعلیهم، فقال لی مبتدئا: یا محمدبنمسلم…….و إنَّ من علامات خروجه: خروج السفیانی من الشام، و خروج الیمانی [ من اليمن ] وصحیة من السّماء فی شهر رمضان، ومناد ینادی من السّماء باسمه و اسم أبیه.
این روایتی است که اتباع احمدبصری، جهت تشکیک در خروج یمانی از یمن، استفاده میکنند و قائلند لفظ «من الیمن» بین پرانتز آمده است و این لفظ را اضافهای از طرف نسخهبردار و نظیر آن میدانند.
خب در همین کتاب و سه صفحه بعد از این روایت، حدیثی ذکر شده که در آن، جملۀ «من الیمن» بدون پرانتز ذکر شده است:
عن محمدبنمسلم الثقفی قال: سمعت أبا جعفر محمدبنعلی الباقر علیهما السلام یقول: القائم منّا منصور بالرّعب، و خروج السفیانی من الشام، و الیمانی من اليمن، وخسف بالبیداء، وقتل غلام من آل محمد صلی الله علیه وآله بین الرُّکن والمقام، اسمه محمدبنالحسن النفس الزّکیة.
