تاویل نزول ملائکه به خواب دیدن
توسط: دارالهدایه| جریان احمد اسماعیل بصری، در راستای اثبات حجیت خواب و رویا به مواردی استناد می کند تا از به نوعی حجیت شرعی آن را ثابت نماید، در این نوشتار به نقد اسنتاد دیگر این فرقه که نزول ملائکه را
تاویل به خواب دیدن نموده اند، اشاره خواهیم کرد.
ادعای احمد بصری درباره خواب
از احمد بصری درباره آیه نزول ملائکه بر مؤمنان سؤال شده است که آیا از این آیه فهمیده می شود که ملائکه در رؤیا برای بشارت دادن به مؤمنان نازل میشوند؟ او پاسخ داده است: «بله،به طور قطع همین طور است.فرشتگان با رؤیای صالحه آنها را به درستی راه و روش و استقامت ورزی و حُسن عاقبت شان بشارت میدهند…. »
متشابهات، ج: ۴، ص: ۵۲
نقد ادعای مدعی درباره خواب
در روایات بیان شده است افرادی که ملائکه بر آنها نازل می شوند، «ائمه علیهم السلام و شیعیان اهل استقامت ایشان» هستند؛ بارها نیز تصریح شده است که این نزول ملائکه هنگام «مرگ» و در روز «قیامت» است. به نمونه هایی از این روایات اشاره میکنیم: عَنْ أَبِي بَصِيرٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ تَعَالَى: اَلَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا اَللّهُ ثُمَّ اِسْتَقامُوا قَالَ يَا بَا مُحَمَّدٍ هُمُ اَلْأَئِمَّةُ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ فَقُلْتُ لَهُ تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ اَلْمَلائِكَةُ قَالَ عِنْدَ اَلْمَوْتِ بِالْبُشْرَى أَلاّ تَخافُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ هِيَ وَ اَللَّهِ تَجْرِي فِيمَنِ اِسْتَقَامَ مِنْ شِيعَتِنَا وَ سَكَتَ لِأَمْرِنَا وَ كَتَمَ حَدِيثَنَا وَ لَمْ يُذِعْهُ عِنْدَ عَدُوِّنَا.
ترجمه
بصائر: ابو بصير گفت: از حضرت صادق عليه السّلام تفسير آيه« اَلَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا اَللّهُ ثُمَّ اِسْتَقامُوا »را پرسيدم فرمود: آنها ائمه از آل محمّدند گفتم: بر آنها ملائكه نازل مىشوند فرمود: هنگام مرگ با بشارت كه نترسيد و محزون نشويد و اين جريان بخدا قسم درباره شيعيان استوار و داراى استقامت ما كسانى كه در مورد كار ما ساكتند و حديث ما را پنهان مىنمايند و در پيش دشمنان افشا نمىكنند جارى است.
بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم السلام،ج:۲۶،ص:۳۵۷
قَالَ:فَإِنَّهُ حَدَّثَنِي أَبِي عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَجَّاجِ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع حَدِيثٌ يَرْوِيهِ النَّاسُ- فِيمَنْ يُؤْمَرُ بِهِ آخِرَ النَّاسِ إِلَى النَّارِ فَقَالَ… فقال إِنَّ الَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا قال على ولاية أمير المؤمنين ع قوله تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلائِكَةُ قال عند الموت… امام صادق (ع) درباره آیه شریفه «تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلائِكَةُ» فرمودند: «ملائکه هنگام مرگ بر آنها نازل میشوند»…
تفسير القمي، ج: ٢، ص: ۲۶۵
روایتی دیگر
عَنْ أَبِي بَصِيرٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: إِنَّ اَلَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا اَللّهُ ثُمَّ اِسْتَقامُوا قَالَ هُوَ وَ اَللَّهِ مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ وَ هُوَ قَوْلُهُ تَعَالَى وَ أَنْ لَوِ اِسْتَقامُوا عَلَى اَلطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْناهُمْ ماءً غَدَقاً قُلْتُ مَتَى تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ اَلْمَلاَئِكَةُ بِ أَلاّ تَخافُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ اَلَّتِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ `نَحْنُ أَوْلِياؤُكُمْ فِي اَلْحَياةِ اَلدُّنْيا وَ فِي اَلْآخِرَةِ فَقَالَ عِنْدَ اَلْمَوْتِ وَ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ. ابو بصير گفت از حضرت باقر عليه السّلام راجع به آيه: «إِنَّ اَلَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا اَللّهُ ثُمَّ اِسْتَقامُوا »پرسيدم فرمود بخدا قسم آيه همان راهى را مىگويد كه شما مىپيمائيد و اين هم اشاره بهمان است:«وَ أَنْ لَوِ اِسْتَقامُوا عَلَى اَلطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْناهُمْ ماءً غَدَقاً». اگر آنها در راه ائمه عليهم السّلام استقامت بخرج دهند از آب خوشگوار به آنها مىآشامانيم. پرسيدم آقا! ملائكه چه وقت بر آنها نازل ميشوند و ميگويند نترسيد و اندوهگين نباشيد و مژده باد شما را به بهشتى كه در انتظار شما است ما دوستان شمائيم در دنيا و آخرت؟ فرمودند: هنگام مرگ و روز قيامت.
بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم السلام،ج:۲۴،ص:۲۶
رسول خدا صلى الله عليه وآله نیز در «روایتی مفصل» درباره لحظه های احتضار، همین آیه را بیان کرده اند. بنابراین، برخلاف ادعای نادرست احمداسماعیل، آیه مورد نظر کمترین ارتباطی به خواب و رؤیا ندارد.
