جریان شناسی دین صلح و نور احمدی «۱»
دارالهدایه| در دهههای اخیر، با گسترش ارتباطات و دسترسی آسان به منابع مختلف فکری و اعتقادی، ظهور جریانها و فرقههای انحرافی در جوامع اسلامی، بهویژه در میان منتظران ظهور حضرت مهدی (علیهالسلام)، به پدیدهای نگرانکننده تبدیل شده است. یکی از این جریانهای منحرف، فرقهای است که مدعی ارتباط مستقیم با حضرت ولیعصر (عجلاللهتعالیفرجه) بوده و رهبر آن، خود را «یمانی موعود» معرفی میکند. این ادعاها که برخلاف مبانی مسلّم اعتقادات شیعه و روایات معتبر اهلبیت (علیهمالسلام) است، با سوءاستفاده از احساسات دینی و انتظار مهدوی، زمینه فریب، انحراف فکری و گاه آسیبهای اجتماعی و امنیتی را فراهم کرده است.
مقدمه
بررسی تاریخی و عقیدتی فرقه موسوم به یمانی دروغین نشان میدهد که این جریان با بهرهگیری از روشهای تبلیغاتی نوین و تفاسیر تحریفشده از متون دینی، تلاش دارد چهرهای مشروع از خود ارائه دهد و پیروان سادهدل را جذب کند. این مقاله در پی آن است که با رویکردی تحلیلی و مستند، به بررسی ماهیت، پیشینه و ادعاهای باطل فرقه یمانی دروغین، علیالخصوص یکی از زیرشاخههای آن بپردازد و در ادامه، راهکارهایی برای مقابله فرهنگی و فکری با اینگونه جریانهای انحرافی ارائه دهد. مطالعه متون روایی و منابع معتبر شیعی نشان میدهد که نشانههای ظهور، از جمله خروج یمانی، دارای ویژگیها و شرایط خاصی است که با ادعاهای مطرحشده توسط این افراد هیچگونه همخوانی ندارد. در واقع، مدعیان یمانیت دروغین با تفسیر به رأی روایات و استفاده از فضای مجازی برای تبلیغات گسترده، زمینه انحراف فکری و آشفتگی اعتقادی را در میان برخی از اقشار جامعه فراهم کردهاند. از آنجا که یکی از اهداف اساسی معارف مهدوی حفظ ایمان و بصیرت منتظران است، بررسی و نقد علمی اینگونه ادعاها از اهمیت ویژهای برخوردار است.
زیرشاخه فرقه یمانی دروغین (دین صلح و نور احمدی به رهبری عبدالله هاشم)
عبدالله هاشم یکی از چهرههایی است که در جریان مدعیان دروغین مهدویت و بهویژه در شاخهای از فرقه یمانی مطرح شده است و خود را در ارتباط با سلسله ادعایی وصایت و یمانیت معرفی میکند.
پیشینه و معرفی اجمالی
عبدالله کرم هاشم، خودخوانده به «اباصادق»، متولد سال ۱۹۸۳ میلادی در آمریکا است. پدرش مصری سنیمذهب و مادرش مسیحی کاتولیک است که شیطانپرستی را نیز رواج میدهد. والدینش سالها پیش از یکدیگر جدا شدند. وی با ساخت مجموعه مستندی پیرامون فراماسونری و ظهور امام مهدی (علیهالسلام) به چهرهای معروف تبدیل شد؛ اما پس از مدتی همگان متوجه شدند که او مبلغ مدعی دروغین مهدویت به نام «احمد الحسن الیمانی» است.
بر اساس مستندات موجود، عبدالله هاشم در ابتدا عضوی از مکتب نجف بود و مسئولیت کارهای گرافیکی و جمعآوری خمس و سایر وجوهات را بر عهده داشت. اما پس از آنکه سهم کمتری از وجوهات به او تعلق گرفت، جنگ درونفرقهای آغاز شد و به لعن و نفرین یکدیگر پرداختند. او بعد از جدایی از مکتب نجف، ادعا کرد که احمد الحسن به همراه اوست و در تاریخ ۲۳ ژانویه ۲۰۱۵ (مصادف با ۳ بهمن ۱۳۹۳) ادعای خود را علنی ساخت. پیروانش او را به عنوان وصی، نائب، امام، نبی و «الله در خلق» معرفی میکنند. ادعاهایی از قبیل نسبت دادن عنوان فرزند امام زمان یا ادعای مهدی بودن وی نیز در منابعشان موجود است. همچنین، مستنداتی مبنی بر اهانت به انبیا و ائمه اطهار (علیهمالسلام) از سوی او و پیروانش وجود دارد. عبدالله هاشم در برخی سخنان، انبیا و پیامبر اسلام را غیرمعصوم، خارج از دایره نبوت و حتی مرتکب گناه دانسته است. یکی از شاخصههایی که در نقد وی مطرح میشود این است که او تنها دو کتاب از کتابهای منسوب به احمد بصری (از جمله کتاب التوحید و العجل) را میپذیرد و سایر کتب را جعلی یا غیرمعتبر میداند.
محورهای اصلی نقد جریان یمانی (دین صلح و نور احمدی)
چند محور اصلی برای نقد جریان یمانیت از طریق پیروان داخلی قابل ارائه است:
۱. تناقض در رویکرد به کتابها و متون منسوب به احمد بصری: عبدالله هاشم برخی کتب را قبول ندارد؛ زیرا آنها را باعث رسوایی برای جریان خود میداند که این مسئله موجب تضعیف مشروعیت داخلی کتابها میشود.
۲. اهانت و سخنان توهینآمیز عبدالله هاشم: وی در برخی سخنان خود از الفاظ شدید و توهینآمیز نسبت به مخالفان یا علمای شیعه استفاده میکند.
۳. تحریف و استفاده گزینشی از روایات با برداشتهای شخصی: او روایات را به نفع ادعای خود تفسیر کرده یا قسمتهایی از آنها را تقطیع و حذف میکند تا ادعایش قابل دفاع به نظر برسد.
۴. ادعای ارتداد انبیا: او در برخی نوشتارها (مانند کتاب غایة الحکیم) و سخنان خود، ادعا کرده است که برخی انبیا مرتد شدهاند یا دچار معصیت گشتهاند. این نوع ادعا بسیار سنگین و ضلالتآمیز است.
۵. اختلاف با سایر شاخهها و انشعابات فرقه یمانی: عبدالله هاشم با سایر جریانهای یمانی اختلاف دارد، آنان را گمراه و کافر خطاب میکند و تنها خود را بر حق میداند.
جمعبندی و توصیه برای تحلیل
عبدالله هاشم یکی از چهرههای جنجالی در میان مدعیان جریان یمانی محسوب میشود که ادعاهایی فراتر از جایگاه معمول در اینگونه فرقهها دارد (از جمله وصایت، نیابت، امامت، نبوت، الوهیت و اهانت به انبیا و ائمه اطهار). وی از فعالان رسانهای و اینترنتی جریان احمد بصری است. عبدالله هاشم با انتشار ویدیوها و بیانیههایی به زبان عربی ضعیف و گاه انگلیسی، سعی داشت جایگاهی ویژه در میان پیروان این فرقه به دست آورد. او با بهرهگیری از فضای مجازی، به تبلیغ آموزههایی پرداخت که با مبانی اعتقادی شیعه و حتی با دیدگاههای رسمی خودِ فرقه یمانی نیز تعارض داشت. عبدالله هاشم تنها دو کتاب از مجموعه آثار احمد بصری (مکتب نجف) را معتبر میداند و سایر آثار را جعلی یا تحریفشده میخواند. در ادامه توضیحات بیشتری ارائه خواهد شد.