تحریف سخنان شیخ مفید توسط اتباع احمد بصری

دارالهدایه| از دیرباز یکی از شیوه‌های جریان‌های انحرافی برای تثبیت ادعاهای خود، تحریف و تقطیع سخنان علما و بزرگان مکتب تشیع بوده است. در سال‌های اخیر نیز پیروان احمد بصری ـ که با ادعاهای بی‌پایه در عرصه‌ی مهدویت ظهور کرده‌اند ـ برای مشروعیت بخشیدن به اندیشه‌های خود، به سخنان شیخ مفید (رضوان‌الله‌علیه) تمسک جسته و با تقطیع و تحریف کلمات ایشان، کوشیده‌اند اعتقاد به بیش از دوازده امام را به آن فقیه بزرگ نسبت دهند. حال آن‌که با بررسی دقیق منابع اصلی همچون الارشاد، اوائل المقالات و الاختصاص آشکار می‌شود که شیخ مفید نه تنها چنین باوری نداشته، بلکه بر حصر امامت در دوازده امام تصریح کرده است. در این نوشتار به تحلیل نحوه‌ی استناد نادرست اتباع احمد بصری به کلام شیخ مفید پرداخته و با ارائه‌ی عبارات کامل ایشان، نادرستی این ادعا روشن خواهد شد.

تحریف سخنان شیخ مفید

اتباع احمد بصری سخنان شیخ مفید را اینگونه نقل می‌کنند: شیخ مفید: و بعد از دولت قائم علیه السلام برای هیچ کس دولتی نیست، مگر آن چه که در روایت از قیام فرزندش ان شاء الله به ارمغان آورده است…
ارشاد، ج۲، ص۳۸۷

نکتهٔ اول

اصل کلام شیخ مفید رحمة الله علیه بر خلاف ادعا های اتباع احمد بصری بوده و آنان مانند همیشه در نقل کلام علماء مرتکب خیانت شده و با تقطع سخنان شیخ مفید درصدد نسبت دادن اعتقاد به بیش از دوازده امام به شیخ مفید بودند؛ سخنان شیخ مفید بدون تقطيع به شرح ذیل است:

و پس از دولت آن بزرگوار براى هيچ كس دولت و سلطنتى در زمين نخواهد بود جز آنچه در روايات آمده كه اگر خدا بخواهد فرزندان آن حضرت پس از او سلطنت كنند و بطور قطع در اين باره روايتى نرسيده (بلكه موكول بمشيت الهى شده).

و در بيشتر روايات است كه مهدى اين امت از دنيا نرود مگر چهل روز پيش از قيامت و در آن چهل روز فتنه و آشوب شود و نشانه‌هاى زنده شدن مردگان و آمدنشان براى حساب و پاداش پديد آيد، و خدا داناتر است بآنچه خواهد شد و توفيق و صواب بدست او است و از او درخواست كنيم ما را از گمراهى نگهدارد و براه راست هدايت فرمايد و صلّى اللَّه على سيدنا محمد و آله الطاهرين.

نکتهٔ دوم

شیخ مفید در کتاب «اوائل المقالات» به حصر امامت در دوازده امام تصریح می‌کند؛ ایشان می‌گوید:

امامیه اتفاق نظر دارند که امامان پس از پیامبر دوازده نفر هستند.

اوائل المقالات، ص۴۱

نکتهٔ سوم

شیخ مفید در کتاب «الإختصاص»، حدیثی را از امام صادق (ع) نقل می‌کند که بر طبق آن تعداد ائمه فقط دوازده نفر می‌باشد:

عَنْ عَبْدِ اَلْعَزِيزِ اَلْقَرَاطِيسِيِّ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ: اَلْأَئِمَّةُ بَعْدَ نَبِيِّنَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اِثْنَا عَشَرَ نُجَبَاءُ مُفَهَّمُونَ مَنْ نَقَصَ مِنْهُمْ وَاحِداً أَوْ زَادَ فِيهِمْ وَاحِداً خَرَجَ مِنْ دِينِ اَللَّهِ وَ لَمْ يَكُنْ مِنْ وَلاَيَتِنَا عَلَى شَيْءٍ.

از عبدالعزیز قراطیسی نقل شده که گفت: امام صادق (علیه‌السلام) فرمودند:
«امامان پس از پیامبر ما (صلی‌الله‌علیه‌وآله) دوازده نفرند، بزرگوارانی هستند که فهمیده و دارای درک ویژه‌اند. هر کس یکی از آنان را کم کند یا یکی بر آنان بیفزاید، از دین خدا بیرون رفته و هیچ بهره‌ای از ولایت ما ندارد.»

الإختصاص، ج۱، ص۲۳۳

نتیجه گیری

با بررسی دقیق سخنان شیخ مفید (رحمه‌الله) روشن شد که ادعای اتباع احمد بصری مبتنی بر تقطیع و تحریف سخنان این عالم بزرگ است. شیخ مفید نه تنها اعتقادی به وجود امامی بیش از دوازده امام نداشته، بلکه در کتاب «اوائل المقالات» به صراحت بر حصر امامت در دوازده امام معصوم (علیهم‌السلام) تصریح کرده است. افزون بر این، ایشان در کتاب «الإختصاص» روایتی از امام صادق (علیه‌السلام) نقل می‌کند که بر انحصار ائمه در دوازده نفر دلالت آشکار دارد. بنابراین تلاش جریان احمد بصری برای استناد به سخنان شیخ مفید، جز تحریف حقیقت و فریب‌کاری علمی نتیجه‌ای ندارد.