بررسی استناد پیروان احمد بصری به سخنان آیةالله حسینی قزوینی

دارالهدایه| در طول تاریخ غیبت کبری، همواره برخی جریان‌های انحرافی کوشیده‌اند با سوء‌استفاده از سخنان علما و تحریف مفاهیم دینی، برای ادعاهای بی‌اساس خود مستمسکی بتراشند. یکی از این موارد، تمسک پیروان احمد بصری به سخنان آیة‌الله حسینی قزوینی در موضوع ازدواج و ذریه داشتن حضرت ولی‌عصر (عجل الله تعالی فرجه) است. حال آنکه تأمل در عبارات و مبانی ایشان نشان می‌دهد نه تنها چنین سخنانی هیچ‌گونه تأیید یا پشتوانه‌ای برای مدعیات آنان محسوب نمی‌شود، بلکه در چارچوب سنت اسلامی و اعتقادات مسلم شیعه قابل تبیین است. از این رو، در ادامه به بررسی دقیق این استناد و پاسخ به شبهات مطرح‌شده پرداخته می‌شود.

سخنان آیت الله حسینی قزوینی

آیة الله حسینی قزوینی  در یک برنامه ای در پاسخ به سؤال یکی از بینندگان که می‌پرسد آیا امام زمان (عج) ازدواج کرده اند یا خیر می‌فرمایند:

این که امام زمان (عج) همسر و فرزند دارند نه جز اصول دین هست و نه جز فروع دین. سپس می‌فرمایند که در برخی روایات وارد شده که امام زمان عج همسر و فرزند دارند اما این همسر و فرزندان امام را نمی‌شناسند  و نمی‌دانند که پدر آنها حجت الهی می‌باشد چه بسا همسران امام زمان (عج) هم ایشان را نشناسند. سپس عقیده شخصی خودشان را مبنی بر این موضوع بیان می‌کنند و قائل به ازدواج امام عصر (عج) می‌شوند و سپس سخنان یکی از اساتید خود را بیان می‌کنند.

نکتهٔ اول

آیة الله حسینی قزوینی هیچ مقامی برای فرزندان امام زمان (عج) قائل نیستند و این نظر ایشان مبنی بر عمل به سنت پیامبر صل الله علیه و آله وسلم (النکاح سنتي) توسط امام زمان (عج) می‌باشد.

نکتهٔ دوم

در بعضی از ادعیه و زیارات  به وجود «ذریه» برای امام زمان (عج) اشاره شده و علمای شیعه هم آن را منکر نشده اند؛ اما در مورد این که این ذریه در زمان غیبت خواهند بود یا بعد از آن، این امر بین علما اختلافی است: کسانی که قائل به ازدواج امام زمان (عج) در زمان غیبت شده اند محکم ترین دلیل آنها عمل به سنت رسول خدا ص توسط امام زمان (عج) می‌باشد.

در بیان پاسخ به این ادعا بیان می‌شود که استدلال به سنت بودن نکاح به دلیل شارع بودن امام، اقتضائات زمانی و مکانی خاص که مجوز ترک است‌؛ مانند عدم‌ شناخت‌ حضرت‌ که حکمت غیبت است، عدم وجوب ازدواج و مستحب بودن آن و امکان اجرای سنت بعد از ظهور و حکومت حضرت مهدی (عج)، باطل است.

نکتهٔ سوم

آنچه مهم می‌باشد این است که این فرزندان بنا به دلایل قطعی و یقینی حصر امامت در دوازده امام و رجعت دارای مقام امامت و وصایت نیستند.

نکتهٔ چهارم

در برخی روایات بیان شده است که امامی نیست مگر این دارای «عقب» باشد مگر آن امامی که  حسین بن علی علیه السلام بر او خارج می‌شود که او «عقب» ( فرزندی که جانشینش است) ندارد و ایشان امام آخر و دوازدهم شیعیان قائم آل محمد حجة بن الحسن العسکري (عج) می‌باشند:

عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ الْخَزَّازِ، قَالَ: دَخَلَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَلَى أَبِي الْحَسَنِ الرِّضَا (عَلَيْهِ السَّلَامُ)، فَقَالَ لَهُ: أَنْتَ إِمَامٌ؟ فَقَالَ: نَعَمْ. فَقَالَ لَهُ: إِنِّي سَمِعْتُ جَدَّكَ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ (عَلَيْهِمَا السَّلَامُ) يَقُولُ: لَا يَكُونُ الْإِمَامُ إِلَّا وَ لَهُ عَقِبٌ. فَقَالَ لَهُ: نَسِيتَ – يَا شَيْخُ – أَمْ تَنَاسَيْتَ؟ لَيْسَ هَكَذَا قَالَ جَعْفَرٌ، إِنَّمَا قَالَ جَعْفَرٌ (عَلَيْهِ السَّلَامُ): لَا يَكُونُ الْإِمَامُ إِلَّا وَ لَهُ وَلَدٌ، إِلَّا الْإِمَامُ الَّذِي يَخْرُجُ عَلَيْهِ الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ (عَلَيْهِمَا السَّلَامُ)، فَإِنَّهُ لَا عَقِبَ‏ لَهُ‏. فَقَالَ: صَدَقْتَ، جَعَلَنِيَ اللَّهُ فِدَاكَ، هَكَذَا سَمِعْتُ جَدَّكَ يَقُولُ.

علی خزار می‌گويد: علی بن ابی حمزه از امام رضا علیه السلام پرسید شما  امام هستید؟ حضرت فرمودند: بلی. به حضرت گفت: من از جد شما امام صادق جعفر بن محمد علیهما السلام شنیدم که می‌فرمودند: امام نیست مگر این که دارای عقب (فرزندی که جانشینش است) باشد. حضرت فرمودند: فراموش کردی یا خود را  به  فراموشی زدی ای شیخ؟ هرگز جدم این چنین نفرمودند؛ بلکه فرمودند: امامی نیست مگر این که برای او فرزندی است مگر آن امامی که حسین بن علی علیه السلام بر او خارج می‌شود که او  عقب (فرزندی که جانشینش است) ندارد. علی بن حمزه گفت: درست فرمودید خدا مرا  فدای شما کند همین طور از جدتان شنیدم.

دلائل الإمامة، ص۴۳۵.

نتیجه گیری درباره سخنان آیت الله حسینی قزوینی

در نهایت، پیروان احمد اسماعیل بصری با تقطیع و مصادره به مطلوب، سخنان آیتةالله حسینی قزوینی را دستاویز خود قرار داده‌اند؛ در حالی‌که ایشان هرگز برای فرزندان احتمالی امام زمان (عج) مقام امامت یا وصایت قائل نشده‌اند و تصریح کرده‌اند که بحث ازدواج حضرت، نه از اصول و نه از فروع دین است. افزون بر این، روایات معتبر شیعه حصر امامت را در دوازده امام قطعی می‌دانند و حضرت حجت (عج) را امام آخر معرفی می‌کنند که فرزند جانشین ندارد. بنابراین، استفادهٔ تحریف‌شده از این نظرات، نه تنها کمکی به اثبات ادعاهای احمد بصری نمی‌کند، بلکه ضعف و بطلان مبانی این جریان را بیشتر آشکار می‌سازد.