بررسی وجوب اطاعت از یمانی

دارالهدایه| در بررسی روایات مرتبط با ظهور و حوادث آخرالزمان، یکی از موضوعات چالش‌برانگیز، مسئله وجوب اطاعت از یمانی و پیوستن به پرچم‌های هدایت است. با توجه به ظهور صیغهٔ امر در روایت «بطائنی»، این سؤال مطرح می‌شود که آیا می‌توان وجوب اطاعت از یمانی را اثبات کرد؟ در این راستا، تحلیل قرائن موجود در روایات و بررسی دقیق عبارات ائمه علیهم‌السلام نقش کلیدی ایفا می‌کند. در ادامه، به بررسی دقیق‌تر این روایات و تحلیل قرائن موجود خواهیم پرداخت.

اطاعت از یمانی در روایت بطائنی

با توجه به ظهور صیغهٔ امر در روایت «بطائنی» آیا می توان  وجوب اطاعت از یمانی را اثبات نمود؟

صیغۀ امر در جملۀ «فَانْهَضْ إِلَيْه»، زمانی بر وجوب دلالت دارد که قرینۀ صارفۀ معنوی موجود نباشد؛ در حالی که این‌گونه نیست و در روایات دیگر، قرینه‌ای وارد شده است که بر واجب‌نبودنِ پیوستن به یمانی، دلالت می‌کند؛ همانند روایت زیر:

 عَنْ أَبِي خَالِدٍ اَلْكَابُلِيِّ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَنَّهُ قَالَ: كَأَنِّي بِقَوْمٍ قَدْ خَرَجُوا بِالْمَشْرِقِ يَطْلُبُونَ اَلْحَقَّ فَلاَ يُعْطَوْنَهُ ثُمَّ يَطْلُبُونَهُ فَلاَ يُعْطَوْنَهُ فَإِذَا رَأَوْا ذَلِكَ وَضَعُوا سُيُوفَهُمْ عَلَى عَوَاتِقِهِمْ فَيُعْطَوْنَ مَا سَأَلُوهُ فَلاَ يَقْبَلُونَهُ حَتَّى يَقُومُوا وَ لاَ يَدْفَعُونَهَا إِلاَّ إِلَى صَاحِبِكُمْ قَتْلاَهُمْ شُهَدَاءُ أَمَا إِنِّي لَوْ أَدْرَكْتُ ذَلِكَ لاَسْتَبْقَيْتُ نَفْسِي لِصَاحِبِ هَذَا اَلْأَمْرِ. 

ابو خالد كابلى از امام باقر عليه السّلام روايت كرده است كه آن حضرت فرمود: گوئى مى‌بينم كه قومى در مشرق خروج كرده‌اند و خواستار حقّ‌اند ولى به ايشان داده نمى‌شود، باز خواستار آن مى‌شوند و به آنان داده نمى‌شود، پس چون چنين مى‌بينند شمشيرهاى خود را بر گردن خويش مى‌افكنند (آمادۀ كارزار مى‌شوند) پس آنچه مى‌طلبند به ايشان بدهند ولى ايشان از پذيرفتن آن خوددارى مى‌كنند تا اينكه قيام نمايند و آن را به كسى باز ندهند مگر به صاحب شما، كشتگانشان شهيدند، بدانيد اگر من خود آن را در مى‌يافتم حتما خود را براى صاحب اين امر نگاه مى‌داشتم». 

الغيبة (للنعماني)، ص ۲۷۳

اهمیت حفظ جان برای امام زمان عج

نکتۀ مهم این است که امام علیه السلام می‌فرمایند: اگر آن زمان را درک کردم، خودم و جانم را برای صاحب این امر، یعنی امام‌زمان علیه السلام نگاه می‌دارم؛ یعنی به لشکر‌های هدایت هم نمی‌پیوندم. می‌فرمایند که در آن زمان و با وجود تمام آن پرچم‌های هدایت، باز نفس خود را برای امام علیه السلام حفظ می‌کردم.اضافه بر اینکه، در این روایت، «لصَاحِبِ هَذَا اَلْأَمْرِ»، همان «صَاحِبِكُمْ» است که در روایت مورد استناد احمد‌ بصری، به آن اشاره شد. در اینجا هم تصریح شد که منتظر ماندن و پیوستن به‌امام‌زمان عليه السلام از پیوستن به پرچم‌های دیگر، أفضل است.