آیا صرف دعوت به حق عصمت را ثابت میکند!؟
دارالهدایه| پیروان احمد بصری صرف دعوت کردن به حق را به معنای عصمت تعبیر میکنند، حال آنکه هیچ ملازمهای بین دعوتکردن به حق و عصمت وجود ندارد؛ زیرا بدیهی است که دعوتکردن بهحق، تکلیف همۀ مسلمانان است و همه بهحق و صراط مستقیم دعوت میکنند و فریضۀ امر به معروف و نهی از منکر، دعوتکردن مردم بهحق است. با این حال و طبق تعریف احمد از عصمت، همۀ کسانی که امر به معروف و نهی از منکر میکنند معصوم هستند.
ادعای عصمت یمانی
و دعوتکردن بهحق، در یکی از روایات مورد استناد اتباع احمد بصری تفسیر شده و آن، دعوتکردن یمانی به امامزمان علیه السلام است:
عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَنَّهُ قَالَ:… وَ لَيْسَ فِي اَلرَّايَاتِ رَايَةٌ أَهْدَى مِنْ رَايَةِ اَلْيَمَانِيِّ هِيَ رَايَةُ هُدًى لِأَنَّهُ يَدْعُو إِلَى صَاحِبِكُمْ فَإِذَا خَرَجَ اَلْيَمَانِيُّ حَرَّمَ بَيْعَ اَلسِّلاَحِ عَلَى اَلنَّاسِ وَ كُلِّ مُسْلِمٍ وَ إِذَا خَرَجَ اَلْيَمَانِيُّ فَانْهَضْ إِلَيْهِ فَإِنَّ رَايَتَهُ رَايَةُ هُدًى وَ لاَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَلْتَوِيَ عَلَيْهِ فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَهُوَ مِنْ أَهْلِ اَلنَّارِ لِأَنَّهُ يَدْعُو إِلَى اَلْحَقِّ وَ إِلىٰ طَرِيقٍ مُسْتَقِيمٍ…
امام محمد باقر علیه السلام:… و در میان پرچم ها پرچمی هدایت یافته تر از پرچم یمانی نیست. آن پرچم هدایت است؛ زیرا او به سوی صاحب شما دعوت می کند. هنگامی که یمانی خروج کند خرید و فروش سلاح برای مردم و هر مسلمانی ممنوع است؛ چون یمانی خروج کرد به سوی او بشتاب که همانا پرچم او پرچم هدایت است. بر هیچ مسلمانی جایز نیست که با آن پرچم مقابله کند، هر کس چنین کند از اهل آتش است، زیرا یمانی به سوی حق و راه مستقیم دعوت می کند…
لذا علّت حقبودن دعوت یمانی، این است که او به امامزمان علیه السلام دعوت میکند، نه اینکه هر آنچه از او صادر شود، حق و صراط مستقیم است.
عصمت اشخاص غیرمعصوم
شبیه به همین وصفی که احمد بصری و اتباعش عصمت را از آن برداشت کردهاند، برای اشخاص غیرمعصوم هم آمده است:
۱. زید بن علی
عَنْ عِيصِ بْنِ اَلْقَاسِمِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ:… وَ لاَ تَقُولُوا خَرَجَ زَيْدٌ فَإِنَّ زَيْداً كَانَ عَالِماً وَ كَانَ صَدُوقاً وَ لَمْ يَدْعُكُمْ إِلَى نَفْسِهِ إِنَّمَا دَعَاكُمْ إِلَى اَلرِّضَا مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ…
عيص بن قاسم مىگويد: از امام صادق عليه السّلام شنيدم كه مىفرمود:… نگویید زید خروج کرد [پس برای ما این کار نیز رواست] زید مردی دانشمند و راستگو بود و شما را بهسوی خویش نمیخواند؛ بلکه شما را به رضای آلمحمد علیهم السلام فرا میخواند…
روایت فوق میگوید که زید شهید شما را به آنچه مورد رضایت آلمحمد علیهم السلام است، دعوت کرد و این یعنی دعوت او بهسوی امامزمان خود و حق و صراط مستقیم است.
۲. شیخ مفید
در کتاب احتجاج طبرسی، توقیعی از ناحیۀ امامزمان علیه السلام برای شیخ مفید، به شرح زیر آمده است:
بِسْمِ اَللّٰهِ اَلرَّحْمٰنِ اَلرَّحِيمِ سَلاَمُ اَللَّهِ عَلَيْكَ أَيُّهَا اَلنَّاصِرُ لِلْحَقِّ اَلدَّاعِي إِلَيْهِ بِكَلِمَةِ اَلصِّدْقِ…
سلام بر تو ای یاور حق و دعوت کنندهٔ بهسوی او با گفتار صدق.
در این توقیع مبارک، امامزمان علیه السلام صریحاً میفرمایند که شیخ مفید بهسوی حق دعوت میکند.
۳. عمار یاسر
پیامبر اکرم ص، دربارۀ عمار یاسر فرمودند:
وَ أَخْرَجَهُ أَبُو بَكْرٍ اَلْبَرْقَانِيُّ وَ أَبُو بَكْرٍ اَلْإِسْمَاعِيلِيُّ قَبْلَهُ وَ فِي هَذَا اَلْحَدِيثِ عِنْدَهُمَا أَنَّ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ قَالَ: وَيْحَ عَمَّارٍ تَقْتُلُهُ اَلْفِئَةُ اَلْبَاغِيَةُ وَ يَدْعُوهُمْ إِلَى اَلْجَنَّةِ وَ يَدْعُونَهُ إِلَى اَلنَّارِ .
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرموده بود: وای بر عمار! گروه بغی ڪننده [ظالم] او را به قتل خواهد رساند، وی آنها را به بهشت دعوت میکند وآنها او را به آتش دعوت میکنند
بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم السلام، ج۳۳، ص۲۲
قطعاً دعوتکردن بهبهشت، دعوتکردن بهحق و طریق مستقیم است.
در نتیجه، بدیهی است که هیچکس به عصمت «زید بن علی» و «شیخ مفید» و «عمار یاسر» قائل نیست و چنانچه چنین تعابیری بر عصمت دلالت کنند، حتماً ائمه علیهم السلام در احادیث خود بیان میکردند و علمای طایفه نیز به این امر تصریح میکردند.