آیا ممکن است یمانی از غیر یمن خروج کند؟

دارالهدایه| پیروان احمد بصری در توجیه این اشکال که اگر احمد بصری، یمانی است پس چرا از بصره آمده است نه یمن؟! به روایت‌ی از امام باقر علیه السلام استناد می کنند.

روایت یمانی

طرفداران فرقه یمانی به حدیث ذیل از امام باقر (ع) استناد می‌کنند: مُعَاوِيَةَ بْنِ عَمَّارٍ ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ اَلْحَذَّاءِ ، قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ عَنْ هَذَا اَلْأَمْرِ، مَتَى يَكُونُ؟ قَالَ: إِنْ كُنْتُمْ تُؤَمِّلُونَ أَنْ يَجِيئَكُمُ مِنْ وَجْهٍ، ثُمَّ جَاءَكُمْ مِنْ وَجْهٍ فَلاَ تُنْكِرُونَهُ. أبي عبيدة حذا گفت: من از امام باقر عليه السلام پرسیدم که این امر چه زمانی رخ خواهد داد؟ امام فرمود: اگر شما آرزو کردید که اتفاقی به شکل خاصی رخ دهد، اما به شکل دیگری پیش آمد، آن را انکار نکنید. الإمامة و التبصرة من الحيرة، ج۱، ص۹۴.

پاسخ به روایت یمانی

نکته اول: این روایت دربارهٔ قائم عجل الله تعالی فرجه الشریف است نه یمانی. نکتهٔ دوم: راوی درباره زمان (مَتَى) قیام می‌پرسد نه مکان قیام. نکتهٔ سوم: امام (ع) فرموده‌اند که اگر شما آرزو و میل داشتید (تُؤَمِّلُونَ) که یک اتفاق به شکل خاصی رخ دهد، ولی برخلاف انتظار شما به شکل دیگری اتفاق افتاد، نباید آن را انکار کنید. ایشان نمی‌فرمایند اگر ما گفتیم از اینجا می اید، اما از جای دیگری آمـد، فلذا نبایست آن را مورد انکار قرار داد. نکتهٔ چهارم: امام علیه السلام می‌فرمایند: «أَنْ يَجِيئَكُمْ مِنْ وَجْهٍ» و نمی‌فرمایند «أَنْ يَجِيئَكُمْ مِنْ مکان». وجه، به معنای حالت و شیوهٔ آمدن است، نه به معنای مکان یا جایی که فرد از آن می‌آید. برای مثال، ممکن است کسی آرزو کند که وقتی امام بیاید، او را به فرماندهی لشکر انتخاب کنند، اما برخلاف انتظار، حتی او را به عنوان سرباز هم نپذیرند. اگر چنین اتفاقی افتاد، آن را انکار نکنید.

نتیجه روایت

از بررسی نکات مطرح‌شده چنین برداشت می‌شود که ادعاهای فرقه مدعی یمانی با واقعیت مطابقت ندارد و نمی‌توان گفتار آنان را در ادعاهایشان تأیید کرد.