بررسی حدیث سی و یکم کتاب چهل حدیث مهدیین

دارالهدایه| ناظم العُقیلی که یکی از نمایندگان رسمی مدعی یمانی می‌باشد، جهت اثبات عقیده جریان خود، مبنی بر وجود ۱۲ امام از فرزندان امام مهدی(عج)، کتابی به نام «چهل حدیث در مورد مهدیین و فرزندان قائم (ع)» تالیف نموده، که در آن کتاب به زعم خود به چهل حدیث در اثبات دوازده امام بعد از امام مهدی (عج) یا همان مهدیین اشاره می‌کند؛ وی مدعی است:

کلام ناظم درباره مهدیین

۱.امامت در ۱۲ امام محصور نیست. ۲.مهدیین بعد از امام زمان (عج) مقام وصایت و امامت دارند. ۳.مهدیین همان عترت و فرزندان امام زمان (عج) هستند.

حدیث سی و یکم مهدیین

یکی دیگر از احادیثی که ناظم العقيلی در کتاب «چهل حدیث در مورد مهدیین و فرزندان قائم (ع)» جهت اثبات ادعاهای سه گانه خود به عنوان حدیث سی و یکم به آن استناد نموده است، به صورت ذیل است: نعيم بن حماد المروزي، بسنده عن أمیرالمؤمنین عليه السلام، أنه قال: إذا بعث السفياني إلى المهدي جيشا فخسف بهم بالبيداء وبلغ ذلك أهل الشام قالوا لخليفتهم قد خرج المهدي فبايعه وادخل في طاعته وإلا قتلناك فيرسل إليه بالبيعة ويسير المهدي حتى ينزل بيت المقدس وتنقل إليه الخزائن وتدخل العرب العجم وأهل الحرب والروم وغيرهم في طاعته من غير قتال حتى تبنى المساجد بالقسطنطينة وما دونها ويخرج قبله رجل من أهل بيته بأهل المشرق يحمل السيف على عاتقه ثمانية أشهر يقتل ويمثل ويتوجه إلى بيت المقدس فلا يبلغه حتى يموت. نعيم بن حماد به سندش از امیرالمؤمنين علیه السلام نقل می‌کند که فرمودند: زمانی که سفیانی لشکری را به سوی مهدی می‌فرستد، در بيداء، زمین آن‌ها را در خود ‏فرو می برد. این خبر به اهل شام می‌رسد، پس به خلیفه خود می‌گویند: مهدی ‏خروج کرده، با او بیعت کن و در اطاعتش داخل شو، وگرنه تو را به قتل می رسانیم؛ ‏پس او برای بیعت به سوی مهدی می‌فرستد و مهدی می‌آید تا به بیت المقدس می‌رسد، خزاین به او منتقل می‌شود و عرب، عجم، اهل جنگ، رومی‌ها و غیر آن‌ها بدون ‏جنگ در اطاعتش در می‌آیند تا آنکه مساجدی در قسطنطنیه و غیر آن ساخته می‌شود ‏و قبل از او مردی از اهل بیتش در مشرق خروج می‌کند و هشت ماه شمشیر را بر ‏دوشش حمل می‌کند، می‌کشد و مُثله می‌کند و به سمت بیت المقدس می‌آید؛ پس ‏به آن نمی‌رسد تا می‌میرد.‏
کتاب الفتن (لنعیم بن حماد)، ص۲۱۶.

نکته اول حدیث مهدیین

این حديث از منفردات «نعيم بن حماد» و از عامه بوده و قابل اعتماد نمی‌باشد و اخذ معالم دین از غیر شیعیان، در روایات مورد ‏منع واقع شده است: عَنْ عَلِيِّ بْنِ سُوَيْدٍ السَّائِيِّ قَالَ: كَتَبَ إِلَيَّ أَبُو الْحَسَنِ الْأَوَّلُ وَ هُوَ فِي السِّجْنِ وَ أَمَّا مَا ذَكَرْتَ يَا عَلِيُّ مِمَّنْ تَأْخُذُ مَعَالِمَ دِينِكَ لَا تَأْخُذَنَّ مَعَالِمَ دِينِكَ‏ عَنْ‏ غَيْرِ شِيعَتِنَا فَإِنَّكَ إِنْ تَعَدَّيْتَهُمْ أَخَذْتَ دِينَكَ عَنِ الْخَائِنِينَ الَّذِينَ خَانُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ خَانُوا أَمَانَاتِهِمْ إِنَّهُمُ اؤْتُمِنُوا عَلَى كِتَابِ اللَّهِ جَلَّ وَ عَلَا فَحَرَّفُوهُ وَ بَدَّلُوهُ فَعَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللَّهِ وَ لَعْنَةُ رَسُولِهِ وَ مَلَائِكَتِهِ وَ لَعْنَةُ آبَائِيَ الْكِرَامِ الْبَرَرَةِ وَ لَعْنَتِي وَ لَعْنَةُ شِيعَتِي إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ.  از علىّ بن سويد سائيّ رسيده كه گفته: حضرت ابو الحسن اوّل امام کاظم صلوات الله علیه هنگامى كه در زندان بود به من نوشت: اى علىّ (بن سويد) و امّا آنچه يادآورى نمودى از اينكه معارف و نشانه هاى دين را از چه كسى فرا فراگيرى؟ (پاسخ آن اينست): معالم دينت را جز از شيعه و پيروان ما فرا مگير، زيرا اگر از ايشان تجاوز نموده و بگذرى (معالم دين را از آنان ياد نگيرى) دينت را از خيانتكاران و نادرستكاران كه به خدا و رسول او و به امانات و سپرده هاى (اوامر و نواهى) ايشان خيانت و نادرستى كردند فرا گرفته اى، ايشان (خيانتكاران) را بر كتاب خداوند امين و درستكار گردانيدند پس آنان كتاب خدا را تحريف و دگرگون و تبديل كردند، پس لعنت خدا و پيامبر و فرشتگان او و لعنت پدران گرامى و نيكو کردارم و لعنت من و لعنت شيعه ام تا روز قیامت بر ايشان باد. 

نکته دوم

حدیث مضطرب است و این  دلیل دیگری بر قابل اعتماد نبودن آن است؛ همانطور که مرحوم «سید بن طاووس»، بعد از ذکر این خبر، به این مطلب اشاره می‌کنند: أقول: هكذا رأيت الحديث، و فيه نظر. می‌گویم: اینچنین حدیث را دیدم و در آن نظر [واشکال] است. همچنین  «سید بن طاووس» روایات  «نعیم بن حماد» را در کتابش نقل نموده اما بررسی صحت و سقم احادیث ‏آن را بر عهده خوانندگان می‌نهد تا سرزنشی متوجه‌اش نگردد. التشريف بالمنن في التعريف بالفتن، ص۲۱۴.

نکته سوم

فرقه احمد همبوشی گمان کرده است که آن مردی که قبل از امام زمان (عجّل الله تعالی فرجه ‏الشریف) هشت ماه می‌جنگد، «یمانی» می‌باشد؛ اما غافل از اینکه اگر این شخص یمانی ‏باشد، وی قبل از امام زمان (عج) می‌میرد؛ زیرا در حدیث اینگونه آمده بود که:‏ ويخرج قبله رجل من أهل بيته بأهل المشرق يحمل السيف على عاتقه ثمانية أشهر يقتل ويمثل ويتوجه إلى بيت المقدس فلا يبلغه حتى يموت؛ ‏و قبل از او مردی از اهل بیتش در مشرق خروج می‌کند و هشت ماه شمشیر را بر ‏دوشش حمل می‌کند، می‌کشد و مُثله می‌کند و به سمت بیت المقدس می‌آید پس به ‏آن نمی رسد تا می‌میرد » و این در حالی است که فرقه احمد همبوشی معتقد است یمانی زنده می‌ماند وبعد از امام ‏زمان (عج) به حکومت می‌رسد؛ پس به اعتقاد ناظم العقیلی و سایر اتباع، احمد بصری قبل از از قیام امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف می‌میرد و جایی برای حکومت وی و یازده مهدی تخیلی دیگر (مهدیین) نخواهد ماند و این امر بیانگر باطل و منحرف بودن جریان احمد بصری می‌باشد. به همین دلیل همواره انتهای حدیث را نقل نمی‌کنند تا بتوانند از قسمت ابتدای حدیث ‏به نفع خود سود جویند.‏

نکته چهارم

عبارت «رجل من أهل بيته» ظهوری در فرزندی این شخص برای امام زمان (عجّل ‏الله تعالی فرجه الشریف) ندارد؛ بلکه می‌تواند مراد از این عبارت، سید بودن آن شخص ‏خروج کننده باشد: عنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ قَالَ سَمِعْت أَبَا عَبْدِ اللَّهِ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ ع يَقُولُ‏ إِذَا ظَهَرَتْ رَايَةُ الْحَقِّ ‏لَعَنَهَا أَهْلُ الْمَشْرِقِ وَ أَهْلُ الْمَغْرِبِ أَ تَدْرِي لِمَ ذَاكَ قُلْتُ لَا قَالَ لِلَّذِي يَلْقَى النَّاسُ مِنْ‏ أَهْلِ‏ ‏بَيْتِهِ‏ قَبْلَ خُرُوجِهِ.‏ زمانی که پرچم حق ظاهر شود، اهل مشرق و مغرب آن را لعن می‌کنند. آیا می‌دانی ‏چرا؟ گفتم: نه، حضرت فرمودند: به خاطر آنچه که از اهل بیتش قبل خروجش به مردم ‏می‌رسد و ملاقات می‌کنند.‏ الغيبة (للنعماني)، ج۱، ص۲۹۸.
عَنْ مَنْصُورِ بْنِ حَازِمٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَنَّهُ قَالَ: إِذَا رُفِعَتْ رَايَةُ اَلْحَقِّ لَعَنَهَا أَهْلُ اَلْمَشْرِقِ وَ اَلْمَغْرِبِ قُلْتُ لَهُ مِمَّ ذَلِكَ قَالَ مِمَّا يَلْقَوْنَ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ. زمانی که پرچم حق بلند شود اهل مشرق و مغرب آن را لعن می‌کنند، عرض کردم: ‏چرا؟ حضرتش فرمودند: به خاطر آنچه که از بنی هاشم می‌رسد و ملاقات می‌کنند.‏ الغيبة (للنعمانی)، ج۱، ص۲۹۹.
همانطور که مشاهده فرمودید، در حدیث اول عبارت «من أهل بیته» وجود دارد و در حدیث مشابه بعدی، عبارت «من بنی هاشم» آمده است؛ لذا عبارت «رجل من أهل بیته» ظهوری در فرزندی آن مرد خروج کننده ندارد؛ بلکه ممکن است مراد سید بودن آن شخص باشد.

قیام برخی سادات

 در روایتی آمده است که قبل از خروج امام زمان (عج) ۱۲ نفر از سادات قیام می‌کنند و مردم را به خودشان فرا می‌خوانند: عَنِ اَلْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ يَقُولُ: إِيَّاكُمْ وَ اَلتَّنْوِيهَ أَمَا وَ اَللَّهِ لَيَغِيبَنَّ إِمَامُكُمْ سِنِينَ مِنْ دَهْرِكُمْ وَ لَيُمَحَّصَنَّ حَتَّى يُقَالَ مَاتَ قُتِلَ [هَلَكَ] بِأَيِّ وَادٍ سَلَكَ وَ لَتَدْمَعَنَّ عَلَيْهِ عُيُونُ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ لَتُكْفَؤُنَّ كَمَا تُكْفَأُ اَلسُّفُنُ بِأَمْوَاجِ اَلْبَحْرِ فَلاَيَنْجُو إِلاَّ مَنْ أَخَذَ اَللَّهُ مِيثَاقَهُ وَ كَتَبَ فِي قَلْبِهِ اَلْإِيمَانَ وَ أَيَّدَهُ بِرُوحٍ مِنْهُ وَ لَتُرْفَعَنَّ اِثْنَتَا  عَشْرَةَ  رَايَةً مُشْتَبِهَةً لاَ يُدْرَى أَيٌّ مِنْ أَيٍّ قَالَ فَبَكَيْتُ وَ قُلْتُ فَكَيْفَ نَصْنَعُ فَقَالَ يَا بَا عَبْدِ اَللَّهِ وَ نَظَرَ إِلَى اَلشَّمْسِ دَاخِلَةً إِلَى اَلصُّفَّةِ قَالَ فَتَرَى هَذِهِ اَلشَّمْسَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ وَ اَللَّهِ لَأَمْرُنَا أَبْيَنُ مِنْ هَذِهِ اَلشَّمْسِ.

ترجمه حدیث

مفضل بن عمر گفته است :از امام صادق عليه السّلام شنيدم، مى‌فرمودند: از فاش كردن و منتشر كردن [آنچه كه مى‌گويم] حذر كنيد، آگاه باشيد به خدا قسم امام شما سال‌هاى چندى از روزگار شما غايب خواهد شد و حتما همه امتحان مى‌شوند تا اين‌كه گفته مى‌شود: او كشته شده، مرده، معلوم نيست به كدام بيابان رفته است‌؟ چشم‌هاى مؤمنان براى او اشك مى‌ريزند و مثل كشتى كه در موج دريا از مكانى به مكانى مى‌رود، از حالى به حالى متحول مى‌شوید؛ پس از آن ورطه كسى نجات نمى‌يابد به جز كسى كه خداوند از او عهد و پيمان گرفته و ايمان را در دل او نوشته و او را با بشارتى از جانب خودش مؤّيد فرموده باشد و [در زمان غيبت] دوازده پرچم و بيرق به اهتزاز درمى‌آيد كه مشتبه بوده و هيچ‌كدام قابل تشخيص نيست [كه كدام حقّ‌ و كدام باطل است]. وقتى كه سخن حضرت به اينجا رسيد، من گريه كردم و عرض كردم: در آن وضعيت و اوضاع سخت، ما چه كنيم‌؟ حضرت در حالى‌كه به خورشيد نگاه مى‌كردند كه نورش وارد ايوان مى‌شد، به من فرمودند: اى ابا عبد اللّه!اين خورشيد را مى‌بينى‌؟عرض كردم: بله. حضرت فرمودند: به خدا قسم! ولايت ما از اين خورشيد روشن‌تر است. الغيبة (للطوسي)، ج۱، ص۳۳۷.

نکته پنجم

این شخص که قبل از امام عصر (عج) است، طبق مضمون و متن این روایت یک شخص ظالم است؛ زیرا عبارت «ویمثّل» در آن به کار رفته است که به معنای  «مثله کردن» می‌باشد و از اجماعیات و ضروریات دین اسلام است که «مثله» در اسلام از أقبح قبائح و محرمات و کبائر است از سوی شارع مقدس و محمد و آل محمد علیهم السلام به شدت تقبیح و منع و ذم گردیده است.

زرارة گويد از امام صادق (ع) راجع بحلال و حرام پرسيدم فرمود: حلال محمد هميشه تا روز قيامت حلالست و حرامش هميشه تا روز قيامت حرام، غير حكم او حكمى نيست و بعد او پيغمبرى نيايد و على (ع) فرمود هيچ كس بدعتى ننهاد جز آنكه بسبب آن سنتى را ترك كرد. وَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَنَّهُ قَالَ: مَنْ قَتَلَ  عُصْفُوراً عَبَثاً أَتَى اَللَّهَ بِهِ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ وَ لَهُ صُرَاخٌ يَقُولُ يَا رَبِّ سَلْ هَذَا فِيمَ قَتَلَنِي بِغَيْرِ ذَبْحٍ فَلْيَحْذَرْ أَحَدُكُمْ مِنَ اَلْمُثْلَةِ وَ لْيُحِدَّ شَفْرَتَهُ وَ لاَ يُعَذِّبِ اَلْبَهِيمَةَ. امام باقر عليه السّلام فرمودند: هر كه بيهوده گنجشكى را بكشد آن گنجشك روز قيامت شيون كنان آيد و ميگويد:پروردگارا از اين بپرس براى چه مرا كشت و سر مرا نبريده،بايد از مثله دورى كنيد هر كدام شما و كاردش را تيز كند و جاندار را شكنجه ندهد. بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم السلام ج ۶۲، ص ۳۲۸.

وصیت امیرالمومنین

در وصیت امیرالمؤمنین سلام الله علیه به فرزندانشان بعد از ضربه ی ابن ملجم لعنة الله علیه، چنین وارد شده است: اُنْظُرُوا إِذَا أَنَا مِتُّ مِنْ ضَرْبَتِهِ هَذِهِ فَاضْرِبُوهُ ضَرْبَةً بِضَرْبَةٍ وَ لاَ تُمَثِّلُوا بِالرَّجُلِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اَللَّهِ صلى‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم يَقُولُ إِيَّاكُمْ وَ اَلْمُثْلَةَ وَ لَوْ بِالْكَلْبِ اَلْعَقُورِ بنگريد، و او را (ابن ملجم ملعون، اشقی الأشقياء است) که من از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم شنیدم ما می‌فرمود: از مثله کردن اجتناب کنید اگر چه نسبت به سگ آزار کننده باشد. نهج البلاغة، نامه۴۷. اما طبق این خبر مورد استناد احمد اسماعیل همبوشی و اتباع وی، دامن این شخص به این فعل حرام و قبيح و مورد نهی صریح پیامبر (ص) و حضرت امیرالمؤمنين (ع) و ائمه علیهم السلام آلوده است.

نکته ششم

در روایات متعدد دقیقا به ذم رایات و قیام های منتسب به آل محمد و اهل بیت علیهم السلام پرداخته شده است: عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِيسَى عَنْ رِبْعِيٍّ رَفَعَهُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِمَا اَلسَّلاَمُ قَالَ: وَ اَللَّهِ لاَ يَخْرُجُ وَاحِدٌ مِنَّا قَبْلَ خُرُوجِ اَلْقَائِمِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِلاَّ كَانَ مَثَلُهُ مَثَلَ فَرْخٍ  طَارَ مِنْ وَكْرِهِ قَبْلَ أَنْ يَسْتَويَ جَنَاحَاهُ فَأَخَذَهُ اَلصِّبْيَانُ فَعَبِثُوا بِهِ. از امام سجاد علیه السلام روایت شده است که فرمودند: بخدا سوگند هیچ یک از ما پیش از ظهور حضرت قائم علیه السّلام خروج نكند جز آنكه حكایتش حكایت جوجه ای خواهد بود كه پیش از درآمدن بالهایش از میان آشیانه خود پرواز كند و كودكان آن را بگیرند و با آن بازی کنند. الکافي، ج۸، ص۲۶۴.

دجال بصره

عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ عَبْدِ اَلْعَزِيزِ، قَالَ: قَالَ لِي عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَ خَطَبَ بِالْكُوفَةِ، فَقَالَ: «يَا أَيُّهَا اَلنَّاسُ اِلْزَمُوا اَلْأَرْضَ مِنْ بَعْدِي، وَ إِيَّاكُمْ وَ اَلشُّذَّاذَ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ، فَإِنَّهُ يَخْرُجُ شُذَّاذُ آلِ مُحَمَّدٍ، فَلاَ يَرَوْنَ مَا يُحِبُّونَ، لِعِصْيَانِهِمْ أَمْرِي، وَ نَبْذِهِمْ عَهْدِي، وَ تَخْرُجُ رَايَةٌ مِنْ وُلْدِ اَلْحُسَيْنِ تَظْهَرُ بِالْكُوفَةِ بِدِعَايَةِ اَلْأُمَيَّةِ، وَ يَشْمَلُ اَلنَّاسَ اَلْبَلاَءُ، وَ يَبْتَلِي اَللَّهُ خَيْرَ اَلْخَلْقِ حَتَّى يَمِيزَ اَلْخَبِيثُ مِنَ اَلطِّيبِ، وَ يَتَبَرَّأُ اَلنَّاسُ بَعْضُهُمْ مِنْ بَعْضٍ، وَ يَطُولُ ذَلِكَ حَتَّى يُفَرِّجَ اَللَّهُ عَنْهُمْ بِرَجُلٍ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ مَنْ خَرَجَ مِنْ وُلْدِي فَعَمِلَ بِغَيْرِ عَمَلِي وَ سَارَ بِغَيْرِ سِيرَتِي فَأَنَا مِنْهُ بَرِيءٌ، وَ كُلُّ مَنْ خَرَجَ مِنْ وُلْدِي قَبْلَ اَلْمَهْدِيِّ فَإِنَّمَا هُوَ جَزُورٌ، وَ إِيَّاكُمْ وَ اَلدَّجَّالِينَ مِنْ وُلْدِ فَاطِمَةَ، فَإِنَّ مِنْ وُلْدِ فَاطِمَةَ دَجَّالِينَ، وَ يَخْرُجُ دَجَّالٌ مِنْ دِجْلَةِ اَلْبَصْرَةِ، وَ لَيْسَ مِنِّي، وَ هُوَ مُقَدِّمَةِ  اَلدَّجَّالِينَ كُلِّهِمْ». 

ترجمه حدیث

امیرالمؤمنين(علیه السلام): أيها الناس بعد از من آرام باشید و از یک عده قلیلى از آل محمّد صلى اللَّه علیه و آله بر حذر باشید‌؛ زیرا که یک عده قلیلى از آل محمّد صلى اللَّه علیه و آله خروج می‌کنند ولى به علت مخالفت با امر من و پشت پا زدن به عهد من به مقصود خود نخواهند رسید و بعضى از اولاد امام حسین علیه السلام براى کمک به امیّه ظهور میکنند و بلاء مردم را فرا خواهد گرفت و خدا بهترین خلق را مبتلا خواهد کرد تا اینکه خوبان از بدان ممتاز شوند، مردم از یک دیگر بیزارى می جویند، این بلاء طولانى خواهد شد تا اینکه خدا بوسیله مردى از آل محمّد صلى اللَّه علیه و آله براى آنها فرجى مرحمت کند و هر کس از فرزندان من خروج کند پس به غیر عمل من و به غیر رفتار من عمل و رفتار کرده است؛ پس من از او بیزار خواهم بود و هر کسى از فرزندان من قبل از ظهور مهدى (ع) خروج نماید کشته خواهد شد. از دو دجّال از فرزندان حضرت فاطمه (س) بر حذر باشید؛ زیرا که از اولاد فاطمه (س) دو دجّال بوجود مى آید و دجّالى هم از بصره خروج می‌کند که از نسل من نیست و او مقدمه کلیه دجّالها است. التشريف بالمنن في التعريف الفتن، ج۱، ص۲۴۸.

نتیجه بحث مهدیین

اولاً: این حدیث غیر قابل اعتماد است و نمیتوان در راستای اثبات و امامت مهدیین استفاده نمود. ثانیاً: این نقل هیچ ارتباطی با امامت و یا وجود فرزند برای امام عصر (عج) و یا مهدیین ندارد و  شخص مذکور، قطعا یمانی نیست‌؛ چون از مشرق است نه یمن و فردی ظالم است که مرتکب محرمات می‌شود و همچنین قبل از رسیدن به بیت المقدس و قبل از ظهور امام عصر (عج) مرگ به سراغ او خواهد آمد و به حکومتی هم نخواهد رسید و مصداق قیام های طاغوت و پرچم های گمراهی می‌باشد.