اثبات نبوت یوسف بوسیله تعبیر خواب زندانیان
دارالهدایه| جریان احمد اسماعیل بصری در راستای اثبات حجیت خواب تلاش نموده تا از برخی آیات قرآن کریم سوء استفاده نموده و از آن در راستای اهداف و ادعاهای خودش بهره برداری نماید، در این مقاله به یکی دیگر از آیات مدنظر وی و نقد ادعای این مدعی اشاره خواهیم کرد.
آیات خواب زندانیان
از جمله آیاتی که جریان احمد همبوشی جهت اثبات حجیت خواب در شناخت حجت الهی به آن استدلال میکنند، آیات شریفه ذیل است: «وَدَخَلَ مَعَهُ السِّجْنَ فَتَيَانِ قَالَ أَحَدُهُمَا إِنِّي أَرَانِي أَعْصِرُ خَمْرًا وَقَالَ الْآخَرُ إِنِّي أَرَانِي أَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِي خُبْزًا تَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ نَبِّئْنَا بِتَأْوِيلِهِ إِنَّا نَرَاكَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ؛ و دو جوان با او به زندان درآمدند [روزى] يكى از آن دو گفت من خويشتن را [به خواب] ديدم كه [انگور براى] شراب مىفشارم و ديگرى گفت من خود را [به خواب] ديدم كه بر روى سرم نان مى برم و پرندگان از آن مىخورند به ما از تعبيرش خبر ده كه ما تو را از نيكوكاران مىبينیم» (یوسف: ۳۶). «قَالَ لَا يَأْتِيكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقَانِهِ إِلَّا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيلِهِ قَبْلَ أَنْ يَأْتِيَكُمَا ذَلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِي رَبِّي إِنِّي تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَهُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ كَافِرُونَ؛ گفت غذايى را كه روزى شماست براى شما نمى آورند مگر آنكه من از تعبير آن به شما خبر مىدهم پيش از آنكه [تعبير آن] به شما برسد اين از چيزهايى است كه پروردگارم به من آموخته است من آيين قومى را كه به خدا اعتقاد ندارند و منكر آخرتند رها كرده ام» (یوسف: ۳۷).«يَا صَاحِبَيِ السِّجْنِ أَمَّا أَحَدُكُمَا فَيَسْقِي رَبَّهُ خَمْرًا وَأَمَّا الْآخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَأْسِهِ قُضِيَ الْأَمْرُ الَّذِي فِيهِ تَسْتَفْتِيَانِ؛ اى دو رفيق زندانيم اما يكى از شما به آقاى خود باده مینوشاند و اما ديگرى به دار آويخته مىشود و پرندگان از [مغز] سرش مى خورند امرى كه شما دو تن از من جويا شديد تحقق يافت» (یوسف: ۴۱).
ادعای اتباع
محتوا: در این آیات سخن درباره خواب دو خدمتکار پادشاه مصر است که تعبیر آن را از حضرت یوسف علیه السلام پرسیدند و ایشان هم تعبیرش را بیان نمود. و این فقرات نکات متعددی را اثبات می نماید، از جمله:
نکات مهم این خواب
الف. غیر مومن هم می تواند رویای صادقه ببیند. ب. اعتنا به خواب مذموم نیست و فرد می تواند به دنبال تعبیرش باشد. ج. اگر معصوم تعبیر خواب را بگوید صحیح است. د. علم تعبیر خواب از علوم اعطایی به بعضی انبیاء علیهم السلام می باشد. البته در این آیات تصریح نشده آنچه آن دو خدمتکار دیده اند در رویا بوده یا مثلاً مکاشفه، اما به تصریح روایتی، هر دو ادعای دیدن خواب کردند در حالیکه یکی از آن دو رویا ندیده بود ولی حضرت یوسف علیه السلام از فرجام او نیز خبر داد. نکته قابل توجه اینکه آن دو نمی گویند ما خواب دیدیم بلکه از صیغه مضارع استفاده کرده و می گویند ما خواب می بینیم: «إِنِّي أَرانِي» که می رساند این خواب را مکرر دیده اند که به صادقه بودنش اطمینان حاصل کرده، به دنبال تعبیرش می گردند. اما به هر حال، این آیات تنها از دو رویای صادقه و تعبیر داشتن آن سخن گفته و ربطی به حجت بودن خواب نداشته و نیز معیاری برای تشخیص رؤیای صادقه از کاذبه و رؤیای با تعبیر از بی نیاز از تعبیر ارائه نمی دهد.