نقد استدلال به آیه ” لهم البشری” برای اثبات حجیت خواب
توسط: دارالهدایه| فرقه مدعی یمانی تلاش نموده تا برای اثبات حجیت خواب، به هر آیه و روایتی تمسک نماید؛ لذا در تلاشی دیگر به آیه سوره یونس متوسل شده تا از این طریق بتواند حجیت رویا را که مدعایش می باشد به اثبات برساند، در این مقاله به نقد آن اشاره خواهیم کرد.
ادعای حجیت خواب در قرآن
از جمله آیاتی که جریان احمد همبوشی جهت اثبات حجیت خواب در شناخت حجت الهی به آن استدلال میکند، آیات شریفه ذیل است: «أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ؛ آگاه باشيد كه بر دوستان خدا نه بيمى است و نه آنان اندوهگين مى شوند» (یونس: ۶۲). «الَّذِينَ آمَنُوا وَكَانُوا يَتَّقُونَ؛ همانان كه ايمان آورده و پرهيزگارى ورزيده اند» (یونس: ۶۳). لَهُمُ الْبُشْرَى فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ لَا تَبْدِيلَ لِكَلِمَاتِ اللَّهِ ذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ؛ در زندگى دنيا و در آخرت مژده براى آنان است وعده هاى خدا را تبديلى نيست اين همان كاميابى بزرگ است» (یونس: ۶۴). محتوا: در این آیات بیان می کند: اولیاء خدا ـ یعنی همان ها که ایمان واقعی دارند و در کنار آن، از همه گناهان پرهیز می نمایند ـ برای ایشان دو بشارت قرار داده شده: یکی در دنیا و یکی در آخرت.
روایات بشارت به حضور پیامبر و امیرالمومنین
در روایات متعدد، این بشارت به حضور رسول خدا و امیرالمؤمنین علیهما السلام هنگام وفات مومن تفسیر گشته که به او بشارت به بهشت می دهند. ولی این روایات مشخص نکرده اند که تفسیرشان مربوط به بشارت در دنیاست یا بشارت در آخرت. بله در دو روایت ضعیف (ضعف یکی بخاطر ضعیف بودن راوی و ضعف دیگری به علت ذکر نشدن سند و مرسل بودن)، بشارت دنیوی به رؤیای حسنه تفسیر شده: عَنْهُمْ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اِبْنِ فَضَّالٍ عَنْ أَبِي جَمِيلَةَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: قَالَ رَجُلٌ لِرَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «لَهُمُ اَلْبُشْرىٰ فِي اَلْحَيٰاةِ اَلدُّنْيٰا » قَالَ هِيَ اَلرُّؤْيَا اَلْحَسَنَةُ يَرَى اَلْمُؤْمِنُ فَيُبَشَّرُ بِهَا فِي دُنْيَاهُ. امام باقر عليه السّلام فرمود كه: مردى از پيامبر عليه السّلام مفهوم اين آيۀ شريفه را: «لَهُمُ اَلْبُشْرىٰ فِي اَلْحَيٰاةِ اَلدُّنْيٰا» جويا شد. حضرت صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم فرمود: مقصود رؤياى حسنهاى است كه مؤمن مىبيند و در دنيا با آن بشارت داده مىشود.
ادامه روایات بشارت
وَ أَتَى رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ اَلْبَادِيَةِ لَهُ حَشَمٌ وَ جِمَالٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ أَخْبِرْنِي عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «اَلَّذِينَ آمَنُوا وَ كٰانُوا يَتَّقُونَ لَهُمُ اَلْبُشْرىٰ فِي اَلْحَيٰاةِ اَلدُّنْيٰا وَ فِي اَلْآخِرَةِ» فَقَالَ «أَمَّا قَوْلُهُ تَعَالَى «لَهُمُ اَلْبُشْرىٰ فِي اَلْحَيٰاةِ اَلدُّنْيٰا» فَهِيَ اَلرُّؤْيَا اَلْحَسَنَةُ يَرَاهَا اَلْمُؤْمِنُ فَيُبَشَّرُ بِهَا فِي دُنْيَاهُ وَ أَمَّا قَوْلُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «وَ فِي اَلْآخِرَةِ» فَإِنَّهَا بِشَارَةُ اَلْمُؤْمِنِ عِنْدَ اَلْمَوْتِ يُبَشَّرُ بِهَا عِنْدَ مَوْتِهِ أَنَّ اَللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ وَ لِمَنْ يَحْمِلُكَ إِلَى قَبْرِكَ». مردى از صحرانشينان كه داراى حشم و شترانى بسيار بود خدمت رسول خدا (صلّى الله عليه و آله) رسيد و عرض كرد: يا رسول اللّٰه مرا از معنى و تأويل اين فرمايش خداوند عزّ و جلّ آگاه ساز كه ميفرمايد:«اَلَّذِينَ آمَنُوا وَ كٰانُوا يَتَّقُونَ،لَهُمُ اَلْبُشْرىٰ فِي اَلْحَيٰاةِ اَلدُّنْيٰا وَ فِي اَلْآخِرَةِ» يعنى كسانى كه ايمان آوردهاند و پرهيزكارى پيشه ساختند آنان را در زندگانى دنيا و در آخرت بشارت است. فرمود: امّا آنكه فرمود: «آنان را در زندگى دنيا و آخرت بشارت است» آن بشارت عبارت از همان خوابهای خوب است كه مؤمن میبیند و در همين دنياى خود بدان بشارت مییابد كه به بهشت خواهد رفت و اما آن قسمت از فرمايش خداوند عزّ و جلّ كه میفرماید: ايشان را در آخرت بشارت است. عبارتست از بشارت افراد با ايمان به نگام مرگ و زمان وفاتش كه خداوند سبحان ترا آمرزيده و نيز كسانى را كه جنازهات را بر میدارند و به گورت میرسانند نيز مىآمرزد.
روایت تفسیر قمی
همچنانکه در «تفسیر قمی» همین گونه بیان گشته است: … وَ كانُوا يَتَّقُونَ- لَهُمُ الْبُشْرى فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ فِي الْآخِرَةِ- لا تَبْدِيلَ لِكَلِماتِ اللَّهِ قال البشرى في الحياة الدنيا- الرؤيا الحسنة يراها المؤمن- و في الآخرة عند الموت- و هو قول الله «الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ طَيِّبِينَ- يَقُولُونَ سَلامٌ عَلَيْكُمْ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ»…
تفسير القمي، ج۱، ص۳۱۴
و بقیه روایاتی که در کتاب «بحار الانوار» در این زمینه از راویانی مثل «ابن عمر» و «ابوهریره» و دیگران ثبت شده تماما از کتب اهل سنت [عُمر] می باشد نه شیعه. اما همان دو روایت هم به غیر از ضعف سندی، دارای مشکل محتوایی هستند، از جمله:
اشکال به روایات بشارت (خواب)
الف) خواب راستین نه حسنه
در کلام معصومین علیهم السلام تعبیر «رؤیای حسنه» تنها در همین دو روایت آمده در حالیکه در روایات متعدد، از خواب درست به «رؤیای صادقه» تعبیر شده نه حسنه، همچنانکه در قرآن کریم نیز از صدق رؤیا سخن گفته شده نه حُسن آن، زیرا صادقه بودن یعنی راست و درست بودن خواب، در حالیکه حسنه بودن فقط خوب بودن محتوای خواب را می رساند نه راست بودنش را. همین شذوذ و ابهام، انتساب این دو روایت را به معصوم دچار خدشه می کند، غیر از اینکه روایت دوم از کتب اهل سنت[عُمر] گرفته شده، و تنها ناقل آن یعنی مرحوم صدوق آن را به هیچ معصومی نسبت نداده است.
ب) دیدن رسول خدا و امیرالمومنین
از طرفی چون در هیچ روایت دیگری خواب راست تعبیر به رؤیای حسنه نشده، میتوان چنین برداشت کرد که مراد از رؤیای حسنه، همان رؤیت رسول خدا و امیرالمؤمنين علیهما السلام در بیداری به هنگام مرگ می باشد که در روایات متعدد مطرح شده است،و چون این رؤیت در حالت مکاشفه رخ می دهد بدان رؤیا اطلاق گشته است. همچنانکه خود احمد بصری تصریح کرده رویا بر دو قسم است: رؤیا در خواب و رؤیا در بیداری:
البته این برداشت تنها با روایت اول تناسب دارد که توضیحی درباره بشارت در آخرت نداده است، اما در روایت دوم تصریح شده که مراد از بشارت در آخرت همان بشارت هنگام سکرات مرگ است؛ لذا به قرینه مقابله، بشارت در دنیا که تفسیر به رؤیای حسنه شده تنها بر خواب خوب قابل تطبیق می باشد؛ ولی همانطور که تذکر دادیم این روایت از اهل سنت[عُمر] گرفته شده و اصلی در منابع شیعه ندارد.
ج) بشارت به مرگ
روایت دوم می گوید مراد از بشارت در آخرت، همان بشارتی است که در سکرات مرگ به مومن داده می شود: «وَ أَمَّا قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: وَ فِي الْآخِرَةِ فَإِنَّهَا بِشَارَةُ الْمُؤْمِنِ عِنْدَ الْمَوْتِ»، در حالی که مومن در آن حالت هنوز در دنیاست نه در آخرت، و با تتبع مشاهده نشده که در روایات از سکرات مرگ به عالم آخرت تعبیر شده باشد. ممکن است کسی بگوید چون فرد محتضر در حال رفتن به جهان دیگر است، زمان بشارت در آن
هنگام را آخرت خوانده اند، اما بر فرض هم این توجیه را بپذیریم باید می گفت «عند الآخرة» نه «فی الآخرة». غیر از اینکه در یک روایت تصریح شده که مقصود از بشارت در دنیا همان ملاقات با رسول خدا و امیرالمومنین علیه السلام به هنگام مرگ است و این مخالف مضمون دو روایت مورد بحث میباشد: زُرَيْقٌ عَنِ اَلصَّادِقِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ : فِي قَوْلِهِ لَهُمُ اَلْبُشْرىٰ فِي اَلْحَيٰاةِ اَلدُّنْيٰا قَالَ هُوَ أَنْ يُبَشِّرَاهُ بِالْجَنَّةِ عِنْدَ اَلْمَوْتِ يَعْنِي مُحَمَّداً وَ عَلِيّاً عَلَيْهِمَا السَّلاَمُ .
المناقب، ج۳، ص۲۲۳
حال بر فرض که محتوای این دو روایتِ ضعیف را بپذیریم که مراد از بشارت در دنیا بشارت در خوابِ خوب به معنای راست است؛ اما قرآن این بشارت را تنها برای افراد خاصی می داند و شرط دیدن این بشارت را چیزهایی معرفی میکند که در هر کسی یافت نمیشود و آنها عبارتند از: ولایت الله، ایمان کامل و تقوای مستمر.
اوصاف اولیا خدا
در روایات ذیل این آیه اوصافی برای اولیاء خدا بیان شده که جایگاه آنها را کاملاً مشخص مینماید، از جمله: قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو عُبَيْدِ اَللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ عِمْرَانَ اَلْمَرْزُبَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ اَلْكَاتِبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي خَيْثَمَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اَللَّهِ بْنُ دَاهِرٍ عَنِ اَلْأَعْمَشِ عَنْ عَبَايَةَ اَلْأَسَدِيِّ عَنِ اِبْنِ عَبَّاسٍ رَحِمَهُ اَللَّهُ قَالَ : سُئِلَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَى- أَلاٰ إِنَّ أَوْلِيٰاءَ اَللّٰهِ لاٰ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لاٰ هُمْ يَحْزَنُونَ فَقِيلَ لَهُ مَنْ هَؤُلاَءِ اَلْأَوْلِيَاءُ فَقَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ هُمْ قَوْمٌ أَخْلَصُوا لِلَّهِ تَعَالَى فِي عِبَادَتِهِ وَ نَظَرُوا إِلَى بَاطِنِ اَلدُّنْيَا حِينَ نَظَرَ اَلنَّاسُ إِلَى ظَاهِرِهَا فَعَرَفُوا آجِلَهَا حِينَ غُرَّ اَلْخَلْقُ سِوَاهُمْ بِعَاجِلِهَا فَتَرَكُوا مِنْهَا مَا عَلِمُوا أَنَّهُ سَيَتْرُكُهُمْ وَ أَمَاتُوا مِنْهَا مَا عَلِمُوا أَنَّهُ سَيُمِيتُهُمْ…
حضرت علی علیه السلام درباره همین آیه می فرمایند: مراد از اولیاء الله کسانی هستند که در عبادت خدا برای او خالص باشند و در حالی که مردم ظاهر دنیا را می بینند آنها باطن دنیا را دیده اند، آنها به معرفت دنیا رسیده اند و فریب آن را نخورنده اند.
درجه اولیاء
نیز در بیان دیگری درباره همین آیه، «اولیاء الله» را افرادی معرفی می کنند که در درجه بعد از معصومین علیهم السلام قرار دارند: عَنْ عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ بْنِ سَالِمٍ اَلْأَشَلِّ عَنْ بَعْضِ اَلْفُقَهَاءِ قَالَ: قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ : « إِنَّ أَوْلِيٰاءَ اَللّٰهِ لاٰ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لاٰ هُمْ يَحْزَنُونَ » ثُمَّ قَالَ: تَدْرُونَ مَنْ أَوْلِيَاءُ اَللَّهِ قَالُوا: مَنْ هُمْ يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ فَقَالَ: هُمْ نَحْنُ وَ أَتْبَاعُنَا ، فَمَنْ تَبِعَنَا مِنْ بَعْدِنَا طُوبَى لَنَا طُوبَى لَنَا وَ طُوبَى لَهُمْ وَ طُوبَاهُمْ أَفْضَلُ مِنْ طُوبَانَا، قِيلَ مَا شَأْنُ طُوبَاهُمْ أَفْضَلُ مِنْ طُوبَانَا أَ لَسْنَا نَحْنُ وَ هُمْ عَلَى أَمْرٍ قَالَ: لاَ لِأَنَّهُمْ حَمَلُوا مَا لَمْ تَحْمِلُوا عَلَيْهِ وَ أَطَاقُوا مَا لَمْ تُطِيقُوا.
روایت دیگر
و در بیان سومی درباره همین آیه می فرمایند: قَالَ أَبَانٌ قَالَ سُلَيْمٌ وَ سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ: …قُلْتُ [أَصْلَحَكَ اَللَّهُ] فَمَنْ لَقِيَ اَللَّهَ [مُؤْمِناً عَارِفاً بِإِمَامِهِ مُطِيعاً لَهُ أَ مِنْ أَهْلِ اَلْجَنَّةِ هُوَ قَالَ نَعَمْ إِذَا لَقِيَ اَللَّهَ] وَ هُوَ [مُؤْمِنٌ] مِنَ اَلَّذِينَ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ- اَلَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا اَلصّٰالِحٰاتِ -… اَلَّذِينَ آمَنُوا وَ كٰانُوا يَتَّقُونَ … اَلَّذِينَ آمَنُوا وَ لَمْ يَلْبِسُوا إِيمٰانَهُمْ بِظُلْمٍ قُلْتُ فَمَنْ لَقِيَ اَللَّهَ مِنْهُمْ عَلَى اَلْكَبَائِرِ قَالَ هُوَ فِي مَشِيَّتِهِ إِنْ عَذَّبَهُ فَبِذَنْبِهِ وَ إِنْ تَجَاوَزَ عَنْهُ فَبِرَحْمَتِهِ قُلْتُ فَيُدْخِلُهُ اَلنَّارَ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ قَالَ نَعَمْ بِذَنْبِهِ لِأَنَّهُ لَيْسَ مِنَ اَلْمُؤْمِنِينَ اَلَّذِينَ عَنَى اَللَّهُ أَنَّهُ وَلِيُّ اَلْمُؤْمِنِينَ لِأَنَّ اَلَّذِينَ عَنَى اَللَّهُ أَنَّهُ لَهُمْ وَلِيُّ وَ أَنَّهُ لاٰ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لاٰ هُمْ يَحْزَنُونَ هُمُ اَلْمُؤْمِنُونَ اَلَّذِينَ يَتَّقُونَ اَللَّهَ وَ اَلَّذِينَ عَمِلُوا اَلصّٰالِحٰاتِ وَ اَلَّذِينَ لَمْ يَلْبِسُوا إِيمٰانَهُمْ بِظُلْمٍ…
کتاب سُليم بن قيس الهلالي، ج۲، ص۶۰۵
کسی که به لقاء خدا مشرّف شود در حالیکه مؤمن و عارف و مطیع امامش باشد اهل جنت است، نه کسی که با گناهان کبیره مرده، که او در معرض عذاب الهی قرار دارد. راوی پرسید: چنین کسی در حالیکه به شما مؤمن است داخل جهنم می شود؟ فرمودند: بله زیرا او از آن مومنانی نیست که خدا فرموده ولیّشان است و فرموده ترس و حزنی بر ایشان نباشد…
کلام امام سجاد علیه السلام
همچنین امام سجاد علیه السلام در ذیل همین آیه میفرمایند:
عَنْ بُرَيْدٍ اَلْعِجْلِيِّ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ: وَجَدْنَا فِي كِتَابِ عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِمَا السَّلاَمُ «أَلاٰ إِنَّ أَوْلِيٰاءَ اَللّٰهِ لاٰ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لاٰ هُمْ يَحْزَنُونَ» قَالَ: إِذَا أَدَّوْا فَرَائِضَ اَللَّهِ، وَ أَخَذُوا بِسُنَنِ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ تَوَرَّعُوا عَنْ مَحَارِمِ اَللَّهِ، وَ زَهِدُوا فِي عَاجِلِ زَهْرَةِ اَلدُّنْيَا، وَ رَغِبُوا فِيمَا عِنْدَ اَللَّهِ وَ اِكْتَسَبُوا اَلطِّيبَ مِنْ رِزْقِ اَللَّهِ ، لاَ يُرِيدُونَ بِهِ اَلتَّفَاخُرَ وَ اَلتَّكَاثُرَ ثُمَّ أَنْفَقُوا فِيمَا يَلْزَمُهُمْ مِنْ حُقُوقٍ وَاجِبَةٍ، فَأُولَئِكَ اَلَّذِينَ بَارَكَ اَللَّهُ لَهُمْ فِيمَا اِكْتَسَبُوا وَ يُثَابُونَ عَلَى مَا قَدَّمُوا لِآخِرَتِهِمْ.
زمانی که همه واجبات خدا را با حدودش انجام دهند و از همه محرمات الهی دوری گزینند و نسبت به جلوه های دنیا بی رغبت شوند و نسبت به نعمت های معنوی و اخروی اشتیاق داشته باشند و از رزق طیّب استفاده نمایند و اهل فخر فروشی و بزرگ نمایی نباشند…
کلام امام صادق علیه السلام
نیز امام صادق علیه السلام میفرمایند:
حَدَّثَنَا اَلْمُظَفَّرُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ اَلْمُظَفَّرِ اَلْعَلَوِيُّ اَلسَّمَرْقَنْدِيُّ رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ مَسْعُودٍ وَ حَيْدَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ نُعَيْمٍ اَلسَّمَرْقَنْدِيُّ جَمِيعاً عَنْ مُحَمَّدِ [بْنِ] مَسْعُودٍ اَلْعَيَّاشِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ شُجَاعٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ يُونُسَ بْنِ عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ قَالَ قَالَ اَلصَّادِقُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: يَوْمَ يَأْتِي بَعْضُ آيٰاتِ رَبِّكَ لاٰ يَنْفَعُ نَفْساً إِيمٰانُهٰا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمٰانِهٰا خَيْراً يَعْنِي خُرُوجَ اَلْقَائِمِ اَلْمُنْتَظَرِ مِنَّا ثُمَّ قَالَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ يَا أَبَا بَصِيرٍ طُوبَى لِشِيعَةِ قَائِمِنَا اَلْمُنْتَظِرِينَ لِظُهُورِهِ فِي غَيْبَتِهِ وَ اَلْمُطِيعِينَ لَهُ فِي ظُهُورِهِ أُولَئِكَ أَوْلِيَاءُ اَللَّهِ اَلَّذِينَ لاٰ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لاٰ هُمْ يَحْزَنُونَ.
ابو بصير از امام صادق عليه السّلام روايت كند كه در تفسير اين قول خداى تعالى: «يَوْمَ يَأْتِي بَعْضُ آيٰاتِ رَبِّكَ لاٰ يَنْفَعُ نَفْساً إِيمٰانُهٰا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمٰانِهٰا خَيْراً»، فرمودند: يعنى خروج قائم منتظر ما، سپس فرمودند: اى ابا بصير! خوشا بحال شيعيان قائم ما،كسانى كه در غيبتش منتظر ظهور او هستند و در حال ظهورش نيز فرمانبردار اويند، آنان اولياى خدا هستند كه نه خوفى بر آنهاست و نه اندوهگين مىشوند.
کمال الدين و تمام النعمة، ج۲، ص۳۵۷
قائم امام دوازدهم است
این بیان اولاً: می رساند قائم اهل بیت علیهم اسلام امام دوازدهم است نه مهدی اول، زیرا میفرماید شیعیان در دوران غیبت قائم ما، منتظر ظهور او هستند: «الْمُنْتَظِرِينَ لِظُهُورِهِ فِي غَيْبَتِهِ»، در حالیکه احمد بصری غیبتی نداشته تا پیروانش منتظر ظهور او باشند بلکه وی مخفی شده و آنها منتظر خروجش می باشند. ثانیاً: میگوید: این شیعیانِ منتظر، هنگامی از قائم اطاعت میکنند که ظهور نموده باشد: «الْمُطِيعِينَ لَهُ فِي ظُهُورِهِ»؛ لذا احمد بصری که ادعا میکند امام زمان علیه السلام در حالیکه غائب هستند شیعیان را به پیروی از او امر نموده اند سخت در اشتباه است.
خواب اتباع احمد
حال که مراد این آیه واضح شد، کدامیک از پیروان احمد بصری میتوانند ادعا کنند در چنین مرتبه ای از ایمان بوده اند که رؤیای حسنه دیده اند؟ و البته که بازار ادعا در جریان های انحرافی داغ است! همه اینها به کنار، آیه میفرماید چنین افرادی دارای بشارت در دنیا هستند، لذا بر فرض که آن بشارت را خواب حسنه بدانیم، تنها شامل خواب هایی میشود که محتوایش بشارت به چنین مؤمنینی است نه خوابی که محتوایش بیان احکام الهی، معرفی حجت خدا، یا تذکر به گمراهی و ارائه طریق هدایت باشد؛ زیرا بر هیچکدام از اینها بشارت اطلاق نمیشود.
