دارالهدایه | روایات وارد شده در رابطه با شخصیت یمانی از اهل بیت علیهم السلام که به دست ما رسیده است بسیار اندک است. در این روایات به نام و یا صفاتی که بتوان به وسیله آنها یمانی را از دیگران تمییز داد ، اشاره ای نشده است.
شخصیت یمانی
هرچند برخی روایات ، پرچم او را پرچم هدایت و خروجش را از علائم حتمی ظهور توصیف میکنند اما تصویر واضحی از او ترسیم نمیکنند. برخی دیگر از روایات ، ایشان را یک فرمانده نظامی با اخلاص و پیرو أهل بیت علیهم السلام معرفی میکنند، که در اخر الزمان و قبل از ظهور به قصد نصرت امام زمان علیه السلام خروج میکند. اما درباره جایگاه او بعد از ظهور امام زمان علیه السلام و جایگاهش در دولت حضرت چیزی وجود ندارد. البته در روایت کتاب الغیبة نعمانی صفتی برای یمانی بیان شده است.
روایت غیبت نعمانی درباره یمانی
عن عبید بن زرارة، قال: ذکر عند ابی عبدالله ع السفیانی فقال: انی یخرج ذلک؟ و لما یخرج کاسر عینیه بصنعاء
نزد امام جعفر صادق، از سفیانی گفته شد، سپس ایشان درباره او فرمودند: کجا و چگونه سفیانی خروج میکند در صورتی که آن کس که چشم او را از کاسه در میآورد هنوز از صنعا خروج نکرده است. حال باید ببینیم که مراد امام از این صفت چه بوده است؟ احتمالا ضمیر در 《عینیه》، به سفیانی برمیگردد و عبارت 《کاسر عینیه》، وصف و لقب برای یمانی باشد.
ترجمه روایت
دراینصورت ترجمه روایت، چنین میشود: چگونه است که می گوئید، سفیانی خروج کرده است اما هنوز شکننده چشمان سفیانی از صنعاء، خروج نکرده است؟ بنابراین، کاسرالعین، شخص یمانی است.
چرا که بسیار دیده میشود که: عرب، جمله《مکسور العین》 را برای کسی استعمال میکند که متحمل شکست توأم با ذلت و خواری شده باشد.
در اینجا با توجه به شکست خوردن سفیانی از یمانی، از جمله “کاسر العین” استفاده شده است
به این معنا که سفیانی، شکستی توأم با ذلت و خواری از یمانی متحمل میشود.
نتیجه روایت
نزد امام صادق بحث خروج سفیانی، مطرح میشود و برای حاضران توهم خروج سفیانی در زمان ایشان، پیش می آِید.
اما امام صادق، با اعلام خروج نکردن کاسر العین یعنی یمانی از صنعاء، خط بطلانی بر توهم خروج سفیانی کشیده و با تعیین شاخصی مهم، یعنی خروج سفیانی در کنار خروج یمانی، برای همیشه احتمالات دیگر را رد میکنند.
به هر حال احتمالاتی که درباره روایت وارد است ، باعث شناخت یمانی نمی شود. بهترین راه جهت شناخت شخصیت ایشان، ظهور دیگر نشانه ها است که برخی از انها همزمان با خروج یمانی و برخی از انها بعد از خروج او هستند. ممکن است بیان نکردن مشخصات یمانی در روایات، برای شناسایی نشدن او باشد؛ تا مبادا توسط دشمنان امام عصر مورد سوء قصد قرار بگیرد و هدف اصلی قیام او که جنگ با سفیانی است، ناکام بماند.